راز تداوم قدرت نظامی ایران در برابر آمریکا
روزنامه او گلوبو (O Globo) برزیل در گزارش به ارزیابی جنگ آمریکا علیه ایران پرداخته و نوشته است: در حالی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در طول هفته تهدیدات خود برای نابودی ایران را تشدید میکرد و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، مدعی شد که رهبری رژیم ایران برای توقف جنگ التماس توافق میکند، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نزدیک به سه هفته درگیری با نیروهای آمریکایی را پشت سر گذاشته است؛ درگیریهایی که با یک آتشبس دو روزه در روزهای اخیر همراه شد و واشنگتن آن را نشانهای برای احترام به مسیر دیپلماسی توصیف کرد.
به گزارش ایرنا این روزنامه در ادامه با اشاره به اینکه این کارزار نظامی تلفاتی به نیروهای آمریکایی وارد کرده و به پایگاهها و تجهیزات آنها خسارت زده، تصریح کرده است: این تلفات و خسارات بار دیگر ادعای کاخ سفید مبنی بر وارد شدن خسارت به توان تهاجمی تهران در ۳۹ روز نخست جنگ (همراه با اسرائیل) را زیر سوال برده است؛ جنگی که آتشبس آن در ماه آوریل بهصورت متناوب قطع شد و سرانجام در هفتم ماه جاری فروپاشید. کشته شدن چهار نظامی آمریکایی در یک هفته پیش – که سه تن از آنها در حمله هدفمند ایران به پایگاه «موفق السلطی» در اردن کشته شدند – بدترین پیامد برای نیروهای آمریکایی از زمان ازسرگیری درگیریها بوده است، اما تنها پیامد نبوده است.
بررسی روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز در روز پنجشنبه نشان داد که حداقل ۹ پایگاه آمریکایی در چهار کشور در روزهای اخیر مورد حمله قرار گرفتهاند. اگرچه دامنه کامل حملات قابل سنجش نیست، زیرا آمریکا و کشورهای متحد به دلایل امنیتی اطلاعات مربوط به درگیری را کنترل میکنند اما ماهیت حملات این پرسش را مطرح میکند که چگونه ایران پس از نزدیک به پنج ماه جنگ، قدرت نظامی خود را حفظ کرده است.
توان تهاجمی ایران بر پایه یک صنعت نظامی داخلی پیچیده و برنامهریزی بلندمدت استوار است
«ساندرو تیشیرا مویتا» استاد علوم نظامی دانشکده فرماندهی و ستاد ارتش برزیل،در گفتگو با روزنامه گلوبو، ارزیابی میکند که حفظ توان تهاجمی جمهوری اسلامی ایران بر پایه یک صنعت نظامی داخلی پیچیده و مقاوم و برنامهریزی بلندمدتی استوار است که در طول درگیری با شرایط جدید سازگار شده است.
او گفت: «اغلب نادیده گرفته میشود که ایران توانایی، فناوری و نیروی انسانی آموزشدیده دارد. ایران یاد گرفته است که در شرایط تخریب، تحت حملات مداوم و تحریمها، تجهیزات خود را تولید کند. آنها یاد گرفتهاند که با کمبود و دشواری در دسترسی به زنجیره تأمین جهانی، تولید کنند و فناوری نظامی قابلتوجهی توسعه دادهاند.»
بر اساس تصاویر ماهوارهای و مصاحبه با منابع اسرائیلی و غربی، والاستریت ژورنال گزارش داد که ایران زیرساختهای آسیبدیده در طول جنگ، از جمله پایگاههای موشکی تعبیهشده در اعماق کوهها، پلها، بنادر و تأسیسات تولیدی را بهسرعت بازسازی کرده است. تحلیلگران همچنین اعلام کردند که حملات اخیر نشان میدهد که انبار مهمات در دسترس نیروهای تهران همچنان قابلتوجه است.
«ران کوخاف» فرمانده سابق نیروهای دفاع هوایی و موشکی اسرائیل، به این روزنامه آمریکایی گفت: «آنها انبارهای موشکی خود را بازسازی کردند» و اشاره کرد که این بازیابی سریع پس از جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و ایران در ژوئن گذشته نیز مشاهده شده بود. او افزود: «آنها تواناییهای صنعتی و بازسازی چشمگیری دارند.»
به گفته مویتا، پس از درگیری سال گذشته، تمرکززدایی از انبارهای موشکها و پهپادها تسریع شد و بسیاری از تأسیسات جدید در مکانهایی احداث شدند که به دلیل ویژگیهای جغرافیایی، حملات دشمن را با دشواری مواجه میکند. هفته گذشته، ترامپ تهدید کرد که به یک تأسیسات هستهای ادعایی در زیر «کوه کلنگ» حمله خواهد کرد؛ عملیاتی که کارشناسان میگویند چالشی راهبردی محسوب میشود.
منابع نظامی مطلع از وضعیت میدان به رسانههای بینالمللی گفتند که حملات اخیر ایران نشانگر سطح بالاتری از پیچیدگی در نفوذ به سامانههای دفاع هوایی موجود است. شبکه آمریکایی بلومبرگ به گزارشهایی از مقامات اشاره کرد که از «تکامل موشکهای بالستیک» استفادهشده سخن گفته و بیان داشتند که این موشکها سریعتر و مانورپذیرتر از موشکهای پیشین هستند.
کوخاف به والاستریت ژورنال گفت که حملات کنونی به دلیل خسارات وارد شده در مرحله نخست درگیری، تأثیرگذارتر به نظر میرسند.
او گفت: «رادارهای آنها (کشورهای حاشیه خلیج فارس) در معرض دید هستند. زیرساختهای آنها در معرض دید قرار دارد» و به ایده پیشرفت در حملات ایران اشاره کرد
عملکرد ایران بار دیگر نظریههایی درباره همکاری مستقیم رقبای راهبردی آمریکا مانند روسیه و چین در تلاش جنگی این کشور را زنده کرده است. مقامات آمریکایی، از جمله ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک، بهطور علنی اشاره کردهاند که اطلاعاتی درباره روابط تهران و مسکو وجود دارد. پس از آخرین موج حملات، برخی نشانهها دوباره مطرح شدند.
منابعی که به شرط ناشناسماندن با خبرگزاری رویترز گفتوگو کردند، هفته گذشته اعلام کردند که تحقیقات در حال انجام، امکان اشتراک اطلاعات روسیه با تهران را ارزیابی میکند که منجر به حملات پهپادی به تأسیسات سیا در عربستان سعودی و عراق شده است. به گفته این منابع، هنوز این پیوند توسط مقامات آمریکایی تأیید نشده است، اما یک آژانس اطلاعاتی غربی یادداشتی منتشر کرده است که نشاندهنده نقش احتمالی روسیه در تعیین اهداف است.
مویتا میگوید اگرچه این موضوع قطعی نیست، اما اشتراک اطلاعات توسط یک رقیب راهبردی غیرمعمول نخواهد بود و یادآور میشود که متحدان غربی نیز به نیروهای اوکراینی در جنگ علیه روسیه در اروپای شرقی اطلاعات ارائه میدهند.
او گفت: «نمیتوانم با ۱۰۰٪ اطمینان بگویم، اما ممکن است در حال رخ دادن باشد. این همان تبادل آتش قدیمی بین قدرتها خواهد بود» و همچنین یادآور شد که ایران از سال ۲۰۲۴ همکاری فناورانه با روسیه داشته و برای بهبود تسلیحات بر اساس تجربیات میدانهای نبرد اروپا و خاورمیانه، اطلاعات مبادله میکند.
این تحلیلگر همچنین اشاره میکند که انواع دیگر همکاری خارجی شواهد محکمتری دارند، از جمله خرید قطعات فناورانه و سامانههای دفاع هوایی از روسیه و همچنین چین توسط تهران. دو کشور همکاریهای ادعایی پیشین را رد کردهاند. پکن بر اساس یک تحقیق، ارائه دادههای نظامی از طریق ماهواره جاسوسی را که تهران برای حمله به یک پایگاه آمریکایی در ماه مارس استفاده کرده بود، رد کرد. کرملین نیز گزارش رسانههای آمریکایی مبنی بر ارائه سامانه ناوبری ماهوارهای «کومتا-ام» برای بهبود عملکرد پهپادهای شاهد را تکذیب کرد.