بحران بدهی در ترکیه، تبدیل به یک معضل مزمن و فراگیر شده و حتی سیاستهای انبساطی دولت اردوغان پس از برگزاری انتخابات شهرداری ها
( که با شکست وی و حزب عدالت همراه شد )، تأثیری در بهبود این بحران نداشته است. انتشار اخبار جدید در مورد میزان بدهی مردم ترکیه، تحلیلگران اقتصادی و کارشناسان اجتماعی این کشور را به شدت نگران کرده است. چرا که به خاطر تورم بیسابقه و بالا رفتن قیمت مواد غذایی و کالاهای اساسی، اغلب مردم ناچار شدهاند به منظور خرید روزانه از کارت اعتباری استفاده کنند و به شکل تصاعدی به بدهی آنها افزوده شود.آمارها نشان داده که حالا از هر 5 شهروند ترکیه 4 نفر بدهکار هستند و این اتفاق شگرفی است که در دو دهه اخیر سابقه نداشته است.
میزان بدهی مبتنی بر کارت اعتبار شخصی شهروندان در ترکیه به رکورد بیسابقهای رسیده و تا ژوئن 2024 تعداد افرادی که از وامهای شخصی استفاده میکردند به 40 میلیون و 732 هزار نفر رسید. این رقم نسبت به ماه قبل 75 هزار نفر و نسبت به سال قبل 2 میلیون و 97 هزار نفر افزایش نشان می دهد. همچنین میانگین سرانه بدهی وام به 80 هزار و 842 لیر افزایش یافته است.کل بدهی کارت اعتباری شهروندان ترکیه به عدد سهمناک یک هزار و 520 میلیارد لیره رسیده که معادل 16 میلیارد دلار آمریکا است! نکته مهم این است که این مبلغ کلان، غالبا صرف خرید مواد غذایی و خریدهای سوپرمارکتی شده و به عبارتی روشن، بسیاری از خانوارهای ترکیه برای نان شب، هر روز پول قرض میکنند.
«کرِدی کارت» و «کرِدی چکمک» برای شهروندان ترکیه، واژگان پرکاربردی هستند. اولی به معنای کارت اعتباری است و دومی به معنی استفاده از بدهی کارت اعتباری برای انجام یک خرید.این کارتهای اعتباری در ترکیه نیز به وفور مورد استفاده قرار میگیرند و کسی که از آن استفاده میکند، به تعبیری دقیق، دستمزدهای هنوز دریافت نشده خود و درآمدهای آینده را «پیش خور» میکند. درست مانند کشاورز و میوه فروشی که محصول خود را حتی قبل از تولید به دلال و واسطه میفروشد. به خاطر تورم بیسابقه، عدم انطباق درآمد با مخارج و فقر گسترده، بدهی کارتهای اعتباری در ترکیه در سالهای اخیر افزایش قابل توجهی داشته و در سال 2023 به سطوح بیسابقهای رسید.آمارهای رسمی بانک مرکزی ترکیه نشان داده که بدهی کارت اعتباری در این کشور بین دسامبر 2022 تا اکتبر 2023 میلادی 119 درصد افزایش یافته و به 991 میلیارد لیره ترکیه (34.7 میلیارد دلار) رسید.دلیل اصلی این افزایش ناگهانی، تورم مواد غذایی بود. زیرا افراد کم درآمد
برای پوشش هزینههای روزانه با دستمزد ناکافی، ناچارند از کارت اعتباری استفاده کنند. اگر چه نرخ بهره کارتهای اعتباری در ترکیه افزایش یافته، اما منجر به کاهش استفاده از این کارتها نشده است. چرا که قیمتها متوقف نمیشوند و خط گرسنگی در ترکیه برای چهار ماه متوالی از حداقل دستمزد فراتر رفته و فشار مالی بر افراد و خانوارها را تشدید کرده است.