معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش و پرورش :
مهمترین کیفیت و تحول آموزشی، ارتقاء فعالیتهای پرورشی است / تعطیلی پنجشنبهها فشار مضاعف به برنامههای آموزشی
معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش و پرورش از طراحی و اجرای الگوی دهساله «پرورشی نوین» خبر داد و تأکید کرد:یکی از مهمترین گزارههایی که میتواند کیفیت آموزشی را ارتقا دهد، تحول و ارتقاء فعالیتهای پرورشی است .به گزارش خبرنگار روزنامه رسالت،صادق حسینزاده ملکی با محوریت هفته امور تربیتی و تربیت اسلامی با تبریک فرا رسیدن ماه مبارک رمضان و گرامیداشت یاد و خاطره شهدا، گفت: اهمیت هفته امور تربیتی به دلایل مختلف بسیار زیاد است. از یک منظر، در این هفته با مجموعهای متنوع از ظرفیتها و استعدادهای کمنظیری مواجه هستیم که در ایران عزیزمان وجود دارد؛ ظرفیتهایی که بسیار مهمتر از منابع نفتی و زیرزمینی هستند. بزرگترین دارایی ایران، نوجوانان، جوانان و دانشآموزان هستند. استعدادها، تواناییها و انگیزههای نسل جدید، نویدبخش بسیاری از اتفاقات درخشان در آینده ایران عزیز است.وی افزود: امور تربیتی، هفتهای است که از یک منظر باید به آسیبشناسی مجموعه فعالیتهای نظام تعلیم و تربیت بپردازد و از منظری دیگر، زمینهساز طرح ایدهها، بازنگریها و گفتوگوها درباره آن وظیفه خطیری باشد که برای آمادهسازی نسل عزیز و ارزشمند امروز و آینده ایران بر عهده داریم. انشاءالله در این هفته باید مجموعهای از برنامهها مورد بازنگری قرار گیرد.وی با بیان اینکه آغاز سال فعالیتهای پرورشی را از تاریخ ۸ اسفند میدانیم،گفت: در همین روزهای اخیر جلسات متعددی برای نقد و بررسی بسیاری از فعالیتها و جمعبندی برنامههای سال آینده برگزارکردهایم.البته حوزه امور تربیتی، حوزهای فرادستگاهی و فرادولتی است و طبیعتا با همه اقشار جامعه ارتباط دارد. مهمترین و موثرترین رکن تربیت، بدون تردید خانوادهها هستند و نظام تعلیم و تربیت، نظامی مکمل برای فعالیتهای حوزه خانواده به شمار میرود.
* فعالیتهای پرورشی امکان مهارتها را برای دانشآموزان فراهم میکند
این مقام مسئول ادامه داد:فرصت، فرصت فعالیتهای پرورشی است که امکان تمرین این مهارتها را برای دانشآموزان فراهم میکند.شما ساعتها درباره اهمیت تعامل، گفتوگو و ارتباطات مختلف برای دانشآموزان صحبت میکنید، اما اگر فرصت گفتوگو، تعامل، تمرین کار اجتماعی و کارِ گروهی را در فعالیتهای پرورشی برای دانشآموزان فراهم نکنیم، قطعا آن بخش آموزش هم، اگر نگوییم بینتیجه، حتما کمنتیجه خواهد بود.معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش و پرورش ادامه داد: در الگوی جدیدی که بر اساس مجموعه متنوعی از پژوهشها در حوزه پرورش دنبال میکنیم، الگویی را مدنظر داریم که اولا مبتنی بر همان الگوی اولیه و بر اساس همان اصولی است که شهیدان رجایی و باهنر در بازمهندسی امور تربیتی در دوره انقلاب اسلامی رقم زدند، اما در عین حال بر اساس مقتضیات زمان،مبتنی بر لبههای فناوری، مبتنی بر مسائل روز و نیازهای نوجوان طراحی شده است.حسینزاده ملکی بیان کرد: پژوهشهای مختلفی را تحلیل و بررسی کردیم، نمونههای متعددی از برترین تجربیات جهانی را مورد مطالعه قرار دادیم و در نهایت به جمعبندی الگوها و فراهمسازی سازوکار اجرایی رسیدیم. این الگو، یک الگوی دهساله است، اما با برشهای یکساله؛ چرا که معتقدیم نه باید آنقدر بلندمدت فکر کرد که امروز را از دست بدهیم و نه آنچنان درگیر مسائل روز شویم که آیندهای را که میتواند بهتدریج ساخته شود، مورد کمتوجهی قرار دهیم.وی با طرح این سوال که پرورشی نوین از منظر و دیدگاه دانشآموز چگونه خواهد بود؟ اظهار کرد: معمولا از منظر نظامات اجرایی، برنامهای و راهبردی به حوزه پرورش نگاه میکنیم که این یک سبک نگاه است؛ اما وقتی میخواهیم از منظر دانشآموز نگاه کنیم، باید ببینیم دانشآموزان ما در چند سال آینده با چه تصویری از حوزه پرورشی مواجه خواهند بود و نظام تعلیم و تربیت باید چه سازوکاری را برای این حوزه فراهم کند.
حسینزاده ملکی ادامه داد: معتقدم آن لایه بیرونی و ارتباط مستقیمی که دانشآموزان ما هم به آن نیاز دارند و هم به آن علاقه دارند، و اتفاقا جزو اولویتهای حوزه پرورشی است، مفهومی به نام «سرگرمی» است. ما نسبت به موضوع سرگرمی دچار غفلت شدهایم و در این حوزه کمکاری کردهایم. البته مسئله سرگرمی محدود به بازی نیست؛ بازی فقط یکی از وجوه سرگرمی است. لذا معتقدیم که لایه بیرونی بسیاری از فعالیتهای پرورشی در سالهای آینده، بر پایه سرگرمیهای مفید گروهی و فردی خواهد بود. به همین دلیل، در برخی از طرحهایی که امسال با دقت، آرامش و تدبیر شروع کردیم؛ مثل الگوی «ایرانمون» که بستههای فرهنگی و تربیتی ویژه مدرسه بود، سازوکاری برای اجرا در نظر گرفتیم که مبتنی بر انتخابگری مربیان و مجموعهای از دقتها و ملاحظات اجرایی بود.وی افزود:الگویی که در آن دنبال شد، مبتنی بر سرگرمیهای گروهی و فردی بود.بهعنوان نمونه،درکتابچه «فانوس»، مجموعهای از سرگرمیهایی که با حداقل امکانات میتوان در مدرسه اجرا کرد، به مربیان پرورشی عزیز پیشنهاد شد. البته ما همچنان نیازمند اتفاقات مهمی در نظام تعلیم و تربیت هستیم تا فضا برای فعالیتهای پرورشی بیش از پیش باز شود.حسینزاده ملکی با بیان اینکه لایه بعدی که دانشآموزان پس از بهرهمندی از این فضاهای سرگرمیهای مفید گروهی و فردی با آن مواجه خواهند شد، موضوع مشارکت و نقشآفرینی اجتماعی است، گفت: این موضوع، کار بسیار سختی است؛ چرا که به دلایل مختلف، فرصت و امکان نقشآفرینی دانشآموزان در برنامههای نظام تعلیم و تربیت، بهتدریج کمرنگتر شده است.
* تعطیلی پنجشنبهها فشار مضاعفی به برنامههای آموزشی وارد کرد
وی گفت: از زمانی که پنجشنبهها تعطیل شد،بار آموزشی به پنج روز دیگر منتقل شد.از سوی دیگر،تعطیلیهای متعدد، چه به دلیل سرما و چه به دلیل گرما،فشار مضاعفی به برنامههای آموزشی وارد کرد، بهگونهای که معلمان حتی فرصت کافی برای آموزش دروس خود را هم ندارند. طبیعتا اولین چیزی که در این مسیر حذف میشود، همین فرصتهای نقشآفرینی دانشآموزان در فضای مدرسه است.وی افزود: سازوکار مدرسه باید تغییر کند و بخشی از این تغییر، نیازمند فرهنگسازی است. امسال یکی از کارهایی که تلاش کردیم انجام دهیم و خوشبختانه تا حد زیادی با موفقیت آغاز شد، هرچند هنوز در گامهای اولیه است، این بود که تغییر نگاه در حوزه پرورشی آغاز شود. بهطوری که یکی از مهمترین شاخصهای ارزیابی مدارس و فعالیتهای پرورشی، میزان و درصد مشارکت دانشآموزان در فعالیتهای مختلف قرار گیرد.حسینزاده ملکی بیان کرد: اگر دانشآموز ما در دوره نوجوانی بسیاری از فعالیتها، چالشها و مسائل را تجربه نکند، قطعا در دورههای بعدی زندگی با مخاطرات جدی مواجه خواهد شد.وی با بیان اینکه لایه بعدی، مصرف فرهنگی و تربیتی است، گفت: دانشآموزان ما باید فرصت گفتوگو، تامل و تفکر را پیدا کنند. در بسیاری از برنامههای فرهنگی و تربیتی حوزه پرورشی،این محتوا باید در اختیار دانشآموزان قرارگیرد.در بستههای «ایرانمون»، شما نمونههایی از این الگوهای محتوایی را مشاهده کردید؛ اینکه چگونه بستههای کنشآفرین درونمدرسهای، مانند بستههای نمایشگاهی،با قدرت در اختیار مدارس قرارگرفت.حسینزاده ملکی افزود:در نهایت، لایه درونیترِ پرورش،همان حوزهای است که هماکنون نیز بر اساس مجموعه متنوعی از پژوهشهای برترین اساتید دانشگاههای کشور در حال پیگیری آن هستیم.
* بیش از ۱۰۷ هزار دانشآموز خدمات مشاورهای گرفتند
معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش و پرورش به حوزه نماد اشاره کرد و گفت: چتر حمایتی دولت و حاکمیت، بهویژه وزارت آموزش و پرورش، برای مراقبت از دانشآموزان در برابر آسیبهای اجتماعی، علیرغم همه محدودیتها در منابع انسانی و امکانات، بهطور قابلتوجهی گسترش یافته است. ائتلاف ملی میان دستگاههای مختلف، از جمله؛ سازمان بهزیستی، کمیته امداد، وزارت بهداشت و در مواردی قوه قضائیه، شکل گرفته و فعالیتهای متنوعی را در این حوزه دنبال میکند.وی تصریح کرد: در سال گذشته، حدود هشت میلیون دانشآموز غربالگری شدند و در کمتر از یک سال، بیش از ۳۷۷ هزار دانشآموز که نیاز به رسیدگیهای فوری روانشناختی داشتند، در مدارس خدمات ویژه دریافت کردند. این خدمات با کمک مشاوران مدارس ارائه شد؛ مشاورانی که با حداقل امکانات و با وجود کمبود شدید نیروی انسانی، تلاشهای ارزشمندی انجام میدهند و صمیمانه باید از آنها قدردانی کرد.معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش و پرورش اظهار کرد: واقعیت این است که نظام اداری و استخدامی کشور در تامین تعداد کافی مشاوران و مربیان پرورشی بدهکار است و امیدواریم با همکاریهای شکلگرفته میان وزارت آموزش و پرورش و سازمان اداری و استخدامی، بخشی از این کمبودها جبران شود. البته در یکی دو سال اخیر، اتفاقات مثبتی نیز در این زمینه رخ داده است.وی ادامه داد: علاوه بر خدمات درونمدرسهای، بیش از ۱۰۷ هزار دانشآموز در مراکز خدمات مشاورهای مورد رسیدگی قرار گرفتهاند که عدد قابل توجهی است. نکته مهمتر، تقویت سازوکار ائتلاف میان دستگاهها است. در همین مدت، بیش از ۲۶ هزار دانشآموز به دستگاههای مختلف حمایتی ارجاع داده شدند. از این تعداد، حدود ۹ هزار پرونده به مرحله پیگیریهای تکمیلی رسیده و حدود ۷ هزار پرونده نیز بهطور کامل مختومه شده است.
* نقشآفرینی گروهی دانشآموزان در کاهش مصرف آب و انرژی
وی ادامه داد: مراحل اولیه این برنامه با محوریت انرژیها، اخیرا آغاز شده است. در همین یکیدو هفتهای که این طرح شروع شده، بیش از ۲۵۰۰ مدرسه به این جریان پیوستهاند. در الگوی «با انرژیها»، یکی از اتفاقاتی که میافتد این است که فعالیتها بهصورت جمعی در درون مدرسه شکل میگیرد و چالشهای متنوعی را شامل میشود؛ از انواع چالشهای درونمدرسهای گرفته تا چالشهای برونمدرسهای که هرکدام در جای خود محل بحث هستند.حسینزاده ملکی اظهار کرد: در نمایشگاه قرآن نیز بخشی از این برنامه را ارائه کردهایم، یکی از اتفاقات مهم این الگو، آن است که در تعدادی از مدارس، گروههایی تشکیل میشود و دانشآموزان خودشان الگوی مصرف آب و انرژی در مدرسه را تحلیل میکنند. آنها بر اساس اطلاعات، محتواها و چالشهایی که از طریق فضای مجازی در اختیارشان قرار میگیرد، به راهحلهایی میرسند تا بتوانند کاهش مصرف آب و انرژی را در مدرسه محقق کنند.معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش و پرورش ادامه داد: اگر این راهکارها اجرا شود، طبیعتا مدرسه نشانههایی از موفقیت دریافت میکند و مزیتهایی نیز برای آن در نظر گرفته میشود. وزارت نیرو و بخشهای مختلف سازوکارهای کشور نیز آمادگی دارند که برای مدارسی که در این موضوع موفقتر عمل میکنند و برای دانشآموزانی که اثرگذاری بیشتری دارند، مزیتهای جدی در حوزه فناوری و زیرساخت مدرسه فراهم کنند.وی تصریح کرد: این الگو بهتدریج در منازل نیز دنبال خواهد شد؛ به شکلی که هم نوع مصرف توسط دانشآموزان تحلیل میشود، هم راهکارهای کاهش مصرف استخراج میشود. همچنین در فرایند این موفقیت، میتوان کاهش مصرف آب و انرژی در مدرسه، سپس در منزل و انشاءالله در آینده در محله را نیز سنجید؛ به کمک الگوهایی که برای بررسی قبضها در نظر گرفتهایم.
حسینزاده ملکی افزود:مهمتر از نتایج کاهش مصرف آب و انرژی که قطعا شاهد آن خواهیم بود،جریانسازی و نقشآفرینی گروهی دانشآموزان است؛ جریانی که آنها با استفاده از الگوها، فعالیتهای متنوع و ظرفیتهایی که در اختیارشان قرار میگیرد، آن را دنبال میکنند.معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش و پرورش در پاسخ به خبرنگار پانا درباره پویش مدرسه همدل، گفت: در پویش «مدرسه همدل» که در ماه مبارک رمضان برگزار میشود، هدف این است که با همکاری و همراهی یکدیگر به گرهگشایی از نیازمندان بپردازیم. در همین راستا، مدارس در پویش ملی «ایران همدل» شرکت میکنند.حسینزاده ملکی ادامه داد: مشارکت مدارس در این پویش از دو مسیر دنبال میشود. مسیر اول «رویداد همدلی» است. در این مسیر، مدارس بهویژه در ماه مبارک رمضان، رویدادهای خیریه برگزار میکنند. کمکهای اولیای دانشآموزان در این رویدادها جمعآوری میشود و با مشارکت خود دانشآموزان، مسئولان مدرسه و با شناسایی افراد نیازمند، این کمکها به دست آنان میرسد.وی افزود: این کمکها لزوما و صرفا مادی نیست و میتواند شامل هدایا، توانمندیها و یا خدمات مختلف باشد؛ از جمله کمکهای تحصیلی و سایر حمایتها در موضوعات متنوع. انواع مختلفی از رویدادها در این مدل پیشبینی شده است و مدارس نیز میتوانند با ابتکار خود، نوع رویداد خیریه را انتخاب کرده و آن را در چارچوب پویش «ایران همدل» اجرا کنند.
