الزامات مدیریتی فرهنگی و گردشگری قشم
مدیریتی فراتر از جغرافیا!
جزیره قشم به واسطه دارا بودن ظرفیتهای کمنظیر فرهنگی، اجتماعی و طبیعی، نه تنها به عنوان یک محدوده جغرافیایی، بلکه به عنوان یکی از پیشرانهای اصلی گردشگری و دیپلماسی فرهنگی ایران در عرصه بینالمللی شناخته میشود. تحقق این چشمانداز کلان، بیش از هر چیز مستلزم استقرار نظامی مدیریتی است که بتواند میان ظرفیتهای بومی جزیره، سیاستهای ملی و فرصتهای جهانی پیوندی ارگانیک برقرار سازد. در همین راستا، بررسی الزامات ساختاری این حوزه نشان میدهد که جایگاه معاونت فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد قشم، فراتر از اجرای برنامههای متعارف و رویدادهای روزمره است و نیازمند مدیریتی کلنگر، ارتباطمحور و مسلط به سازوکارهای توسعه پایدار میباشد.
جایگاه معاونت فرهنگی، اجتماعی و گردشگری قشم، کانون اتصال میان جامعه محلی، نهادهای ملی و بازارهای بینالمللی گردشگری است. موقعیت راهبردی جزیره، از ژئوپارک جهانی گرفته تا میراث دریامحور، آیینهای بومی و دستاوردهایی نظیر ثبت جهانی روستای سهیلی، ایجاب میکند که توسعه گردشگری از اقدامات مقطعی فاصله گرفته و بر اساس استانداردهای جهانی، برندسازی مقصد و روایتسازی حرفهای رسانهای دنبال شود.
در این میان، نقش جامعه محلی به عنوان صاحبان اصلی سرمایههای فرهنگی و اجتماعی، از ارکان حیاتی موفقیت هر برنامهای محسوب میشود. هیچ طرح توسعهای بدون جلب مشارکت عمومی، حفظ هویت بومی و ایجاد همصدایی میان مردم و ساختار مدیریتی به پایداری نخواهد رسید. بنابراین، مدیر این مجموعه باید توانایی بالایی در ایجاد اجماع، نزدیککردن دیدگاهها و پیوند زدن بدنه اجتماعی جزیره به ساختارهای تصمیمگیری کلان داشته باشد.با توجه به ابعاد چندگانه این مسئولیت ، که در آن تخصص فرهنگی، شناخت عمیق رسانه، تسلط بر دیپلماسی فرهنگی و تجربه اجرای پروژههای بزرگ در هم میآمیزند ، کارشناسان و ناظران حوزههای مدیریتی و گردشگری بر این باورند که حضور چهرههایی با پشتوانه تخصصیِ مرتبط و سوابق اجرایی در سطوح ملی و مناطق آزاد، میتواند پاسخگوی نیازهای کنونی این منطقه باشد.
در این چارچوب، اشخاصی که دارای تحصیلات تخصصی در حوزههایی نظیر علوم ارتباطات اجتماعی (در مقاطع تحصیلات تکمیلی و دکتری) و دیپلماسی فرهنگی هستند، در کنار سوابق ملموس در مدیریت گردشگری، صنایع فرهنگی و روابط عمومی در نهادهای کلیدی مانند دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد، هلدینگهای بزرگ صنعتی و ساختارهای ملی، از گزینههای مطلوب و کارآمد برای هدایت چنین مسوولیتهایی به شمار میروند. برخورداری از سابقه طولانی در مدیریت رسانه، تولید مستندهای تلویزیونی، برگزاری رویدادها و نمایشگاههای بینالمللی و تعامل با نخبگان دانشگاهی و اجرایی ، ویژگیهایی که در کارنامه اجرایی چهرههایی باسابقه و خلاق نظیر حسن خانلری نیز دیده میشود ، مجموعهای از تجارب متوازن را فراهم میآورد که میتواند به تقویت همگرایی اجتماعی، معرفی حرفهای ظرفیتهای قشم و ارتقای جایگاه این جزیره به یک برند شناختهشده بینالمللی یاری رساند.
قشم در گامهای آتی توسعه خود، نیازمند مدیریتی است که با نگاهی فرامرزی، جزیره را به عنوان یک فرصت جهانی و ملی تحلیل کند. تلفیق تخصص ارتباطی، شناخت دقیق از ساختارهای اجرایی کشور و توانایی پیوند دادن هویت بومی با افقهای بینالمللی، کلید اصلی عبور از چالشهای پیشرو و بهرهبرداری حداکثری از ظرفیتهای کمنظیر این منطقه است. رویکردی که اگر با دقت و استمرار پیگیری شود، قشم را در مسیر تحقق اهداف عالیه توسعه پایدار و دیپلماسی فرهنگی کشور بیش از پیش موفق خواهد ساخت.
