نقش شهرک‌های صنعتی در عبور از رکود اقتصادی چیست؟

توسعه از مسیر صنعت

گروه اقتصادی
در شرایطی که اقتصاد کشور بیش از هر زمان دیگری به رشد پایدار، افزایش اشتغال و تقویت تولید داخلی نیاز دارد، نگاه به زیرساخت‌های مولد و ظرفیت‌های مغفول‌مانده تولید، به یک ضرورت راهبردی تبدیل شده است. تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که عبور از تنگناهای اقتصادی، کاهش وابستگی به درآمدهای ناپایدار و مقابله مؤثر با فشارها جز از مسیر تقویت تولید ملی و فعال‌سازی ظرفیت‌های صنعتی کشور ممکن نخواهد بود. در این میان، شهرک‌های صنعتی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بسترهای تولید، اشتغال و صادرات غیرنفتی، نقشی کلیدی در تحقق اهداف اقتصادی کشور ایفا می‌کنند؛ ظرفیتی که باوجود تصریح در اسناد بالادستی، همچنان با چالش‌های ساختاری و کمبود حمایت‌های مؤثر روبه‌رواست. کارشناسان اقتصادی معتقدند که بخش قابل‌توجهی از مشکلات فعلی تولید، نه به ضعف توانمندی‌های داخلی بلکه به فقدان زیرساخت‌های پایدار، کم‌توجهی به صنایع کوچک و متوسط و عدم هدایت صحیح منابع مالی بازمی‌گردد. شهرک‌های صنعتی، به‌ویژه در مناطق کمتر برخوردار می‌توانند به پیشران توسعه منطقه‌ای، کاهش نابرابری‌های اقتصادی و افزایش تاب‌آوری اقتصاد ملی تبدیل شوند؛ مشروط بر آنکه نگاه سیاست‌گذار از سطح شعار فراتر رفته و حمایت عملی از این بخش در دستور کار قرار گیرد. در اسناد بالادستی ازجمله برنامه ششم و هفتم توسعه، دولت مکلف به تأمین زیرساخت‌های اساسی تولید ازجمله آب، برق، گاز، راه و خدمات پشتیبان شده است. بااین‌حال، بررسی عملکرد سال‌های گذشته نشان می‌دهد که فاصله معناداری میان تکالیف قانونی و واقعیت‌های اجرایی وجود دارد. بسیاری از شهرک‌های صنعتی با ظرفیت‌های نیمه‌فعال یا راکد فعالیت می‌کنند؛ وضعیتی که نه‌تنها به کاهش تولید و اشتغال منجر شده، بلکه انگیزه سرمایه‌گذاری بخش خصوصی را نیز تضعیف کرده است. از سوی دیگر، اقتصاد کشور امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند هدایت نقدینگی سرگردان به سمت فعالیت‌های مولد است. در شرایطی که بخشی از سرمایه‌ها به‌دلیل نبود مسیرهای امن و سودآور، به بازارهای غیرمولد همچون ارز، سکه و زمین سوق پیدا می‌کند، تقویت شهرک‌های صنعتی و فراهم‌سازی زیرساخت‌های لازم می‌تواند زمینه جذب سرمایه‌های مردمی و فعال‌سازی بخش خصوصی را فراهم آورد. بی‌تردید، بدون اعتمادسازی، حمایت هدفمند و اصلاح سیاست‌های مالی و بانکی، تحقق این هدف امکان‌پذیر نخواهد بود. صنایع کوچک و متوسط، ستون فقرات تولید ملی به شمار می‌روند و در بسیاری از کشورها سهم قابل توجهی در اشتغال، صادرات و نوآوری دارند. غفلت از این بخش، به معنای تضعیف زنجیره تولید، افزایش بیکاری و از دست رفتن فرصت‌های ارزش‌آفرین اقتصادی است. از این منظر، توجه به شهرک‌های صنعتی نه یک انتخاب، بلکه یک الزام اقتصادی است؛ الزامی که در صورت تحقق، می‌تواند به رونق تولید، افزایش صادرات غیرنفتی و تقویت اقتصاد کشور منجر شود. بر همین اساس است که اکنون بررسی وضعیت حمایت از شهرک‌های صنعتی در لایحه بودجه و سیاست‌های اجرایی دولت، به یکی از محورهای مهم تحلیل اقتصادی تبدیل شده است؛ موضوعی که نیازمند نگاه دقیق، اصلاح رویکردها و تصمیم‌گیری‌های دقیق برای برون‌رفت از وضعیت موجود است. در بررسی بیشتر این موضوع به گفت‌‌وگو  باحجت‌الاسلام سید جواد حسینی‌کیا، نایب‌رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی و علی حدادی، عضو هیئت‌رئیسه کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی پرداختیم که در ادامه می‌خوانید. 

حجت‌الاسلام سید جواد حسینی‌کیا، نایب‌رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس: 
شهرک‌های صنعتی می‌توانند سکوی صادرات کشور شوند

حجت‌الاسلام سید جواد حسینی‌کیا، نماینده مردم سنقر و کلیایی و نایب‌رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار «رسالت» بیان کرد: ظرفیت‌های عظیمی در کشور به‌ویژه در بخش تولید وجود دارد که می‌بایست از آن‌ها بهره‌برداری صحیح داشت. یکی از این ظرفیت‌ها، شهرک‌های صنعتی هستند که هم سبب رونق تولید می‌باشند و هم اشتغال به‌سزایی ایجاد کرده‌اند. بنابراین باید نسبت به آن‌ها توجه ویژه داشت و اقدامات حمایتی لازم را در دستورکار قرار داد. 
وی افزود: به‌منظور آنکه شهرک‌های صنعتی به جایگاه حقیقی خود برسند، باید نگاه ویژه‌ای را اتخاذ کرد. این مهم که در برنامه ششم و هفتم توسعه زیر به آن اشاره شده است، در گرو فراهم‌سازی زیرساخت‌ها از سوی دولت می‌باشد. در حقیقت مطابق با برنامه ششم و هفتم توسعه، دولت مکلف است که زیرساخت‌های مرتبط با تولید را به‌منظور تقویت شهرک‌های صنعتی اتخاذ کند و عوامل مؤثر در تقویت آن‌ها همچون آب، برق و گاز را فراهم سازد. نایب‌رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی همچنین تصریح کرد: باید توسعه شهرک‌های صنعتی را به‌منظور رونق تولید رقم زد تا سرمایه‌گذاران نسبت به حضور در این میدان ترغیب و تشویق شوند. 
او همچنین خاطرنشان کرد: برخی از شهرک‌های صنعتی در مناطق کم برخوردار واقع شده‌اند که از معافیت‌های مالیاتی بهره‌مند می‌باشند. همچنان نیاز است تا از آن‌ها حمایت‌های بیشتر صورت گیرد تا ظرفیت‌ عظیم‌شان به بهره‌برداری صحیح برسد. وی در پایان این گفت‌وگو بیان کرد: شهرک‌های صنعتی فرصت بسیار خوبی برای رونق تولید و  اشتغال هستند و می‌توانند آورده قابل‌توجه اقتصادی داشته باشند. آن‌ها همچنین می‌توانند سکوی صادراتی برای کشور رقم بزنند و ارزآوری چشم‌گیر بدارند.

علی حدادی، عضو هیئت‌رئیسه کمیسیون صنایع و معادن مجلس:
 بانک‌ها باید برای تقویت زیرساخت‌های صنعتی همکاری کنند

علی حدادی، نماینده ساوجبلاغ، نظرآباد، طالقان و چهارباغ و عضو هیئت‌رئیسه کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار «رسالت» بیان کرد: در بحث رونق اقتصاد، مهم‌ترین رکن حمایت از تولید است و ضرورت دارد تا در لایحه بودجه ۱۴۰۵ نسبت به این مهم توجه ویژه شود. درحقیقت باید حمایت همه‌جانبه از تولید را رقم زد و بستری را فراهم ساخت که زیرساخت‌های تولید تقویت گردد. این زیرساخت‌ها چه در حوزه صنایع تبدیلی و چه در بخش صنایع کوچک، متوسط و بزرگ می‌بایست توسعه پیدا کنند و موردحمایت قرار گیرند. حدادی تصریح کرد: ضرورت دارد تا در لایحه بودجه ۱۴۰۵، اصلاح مواردی که پیش‌تر در بودجه درج نشده صورت گیرد و چنانچه نیاز است دولت و مجلس در جهت به‌روزرسانی‌های لازم گام بردارند تا تولید تقویت گردد. عضو هیئت‌رئیسه کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی همچنین خاطرنشان کرد: اگر حمایت از تولید و تولیدکنندگان را اولویت نخست خود  قرار دهیم، رشد اقتصادی قابل‌توجه رقم خواهد خورد و چنانچه به این مهم توجه نداریم، قادر به پیشبرد اهداف در بخش تولید نخواهیم بود. وی متذکر شد: امروز امنیت غذایی، درمان و اشتغال همگی در گرو تقویت و رونق تولید است. بنابراین باید نسبت به توسعه واحدهای تولیدی و شهرک‌های صنعتی اهتمام ویژه داشت و از ظرفیت‌های پیشرفت علمی نیز به‌خوبی بهره برد. 
او یادآور شد: ظرفیت‌های علمی کشور بسیار قابل‌توجه و چشمگیر است. به‌عنوان‌مثال در حوزه هوافضا پیشرفت بسیار خوب و دستاوردهای بسیار عظیمی داشته‌ایم، اما در بخش صنایع علی‌رغم ‌توانمندی‌های مطرح با چالش‌هایی روبه‌رو می‌باشیم. ازاین‌رو باید بانک‌ها بیش‌ازپیش همکاری بدارند و نگاه جامعی را اتخاذ کنند تا پرداخت تسهیلات زیرساخت‌ها تقویت گردد. این تسهیلات چه در شهرک‌های صنعتی و چه در صنایع بزرگ نیازمند تقویت می‌باشند و در صورت پر‌داخت صحیح می‌توانند آورده عظیمی را در بخش تولید رقم بزنند. 
او در پایان این گفت‌وگو بیان کرد: تقویت شهرک‌های صنعتی و صنایع مستلزم آن است که همکاری‌ها افزایش پیدا کند. پس از تأیید و تصویب کلیات لایحه بودجه ۱۴۰۵ که سند ملی دخل‌وخرج کشور است، باید نگاه و نظارت ویژه داشت تا فرآیند اجرا به‌درستی صورت گیرد. بی‌شک اهتمام به صنایع و شهرک‌های صنعتی رونق صادرات غیرنفتی را رقم خواهد زد و سبب رشد اقتصادی خواهد شد اما نکته قابل‌توجه این است که در این فرآیند باید توازن لازم میان صادرات و واردات را برقرار کرد و کوشید تا مانع‌زدایی به‌ویژه برای تولیدکنندگان رقم بخورد.
توسعه  از مسیر صنعت