سیاهه نامحدود جنایات آمریکا در نظام بین الملل
کیفرخواست سنگین علیه کاخ سفید
سید حسین خاتمی خوانساری
این روزها، کلمات و جملاتی به گوش ما میرسند که با مفاهیم آن آشنا هستیم و کاملا مطلعیم که در کجا و برای چه کسانی استفاده میشود، اما در عین حال برخی افراد، گروهها یا حتی دولتها سعی دارند این مفاهیم را از معنای حقیقیاش تهی کرده و آنها را به مصادیق غیرواقعی نسبت دهند. از جمله این مفاهیم، واژههایی مانند «نسل کشی» و «جنایت جنگی» هستند که بهطور مداوم در رسانهها و توسط برخی مسئولان دولتی بهکار برده میشوند. این امر نیازمند آن است که در ابتدا تعریف دقیقی از این مفاهیم داشته باشیم و پس از آن، به تحلیل و بررسی مصداقهای واقعی آنها در دنیای امروز پرداخته و مشخص کنیم که کدام کشورها و مسئولان سیاسی، در واقع، با اقدامات خود جنایتهای جنگی مرتکب شدهاند.
«نسلکشی» بهمعنای نابودی عمدی یک گروه قومی، نژادی، مذهبی یا ملی است. این اصطلاح نخستین بار در سال۱۹۴۴ توسط رافائل لِمکین، حقوقدان یهودی-پولندی، به کار رفت و به سرعت در دنیای حقوق بشر و حقوق بینالملل جایگاهی ویژه پیدا کرد. نسلکشی، طبق تعریف سازمان ملل متحد، شامل اقداماتی، چون کشتار، آسیب رساندن به سلامت جسمی یا روانی اعضای یک گروه، ایجاد شرایطی که منجر به نابودی کامل یا جزئی آن گروه شود و همچنین جلوگیری از تولد نسلهای جدید در آن گروه است. بر اساس این تعریف، نسلکشی نه تنها به قتلعامها، بلکه به هرگونه تلاش سیستماتیک برای نابودی هویت یک گروه قومی، مذهبی یا ملی نیز اطلاق میشود.
مصداقهای نسل کشی و جنایت جنگی در تاریخ معاصر
با توجه به تعاریف فوق، اکنون به بررسی برخی از مصداقهای نسل کشی و جنایت جنگی در دنیای امروز میپردازیم. این موارد نشان میدهند که کدام کشورها و رهبران سیاسی در عمل، با اقدامات خود، ناقض حقوق بشر و مرتکب جنایات جنگی شدهاند.
الف- بمباران هستهای هیروشیما و ناکازاکی
هیچگاه نباید از تاریخ فراموش کرد که ایالات متحده در جریان جنگ جهانی دوم تنها کشوری بود که از سلاح هستهای علیه غیرنظامیان استفاده کرد. بمبارانهای هستهای در هیروشیما و ناکازاکی در سال ۱۹۴۵ باعث کشته شدن بیش از ۲۰۰ هزار انسان بیگناه و مسموم شدن نسلها از ژنهای مردم آن مناطق شد. این اقدام نه تنها یکی از بزرگترین جنایات جنگی تاریخ بود، بلکه عملاً نسلکشی بود، زیرا در یک لحظه تمام یا بخشی از یک ملت را به نابودی کشاند. این جنایت علیه بشریت از سوی جامعه جهانی مورد بررسی و محکومیت قرار نگرفت، بلکه برخی از کشورها همچنان از آن دفاع کردهاند.
ب- جنگ ویتنام و میلیونها کشته
جنگ ویتنام یکی از بزرگترین فجایع انسانی در قرن بیستم بود که آمریکا به عنوان عامل اصلی آن شناخته میشود. طی این جنگ، بیش از ۳ میلیون نفر جان خود را از دست دادند، از جمله غیرنظامیان بیگناه که قربانی بمبارانها و عملیات نظامی شدید آمریکا شدند. استفاده از بمبهای خوشهای و سموم شیمیایی مانند «آگارین» برای از بین بردن جنگلها و مناطق مسکونی، یکی از جنایات جنگی عمده ایالات متحده در این جنگ بود که آثار آن هنوز در منطقه باقیمانده است.
ج- جنگ عراق و بیش از یک میلیون قربانی
جنگ عراق که در سال ۲۰۰۳ به رهبری ایالات متحده آغاز شد، به عنوان یکی دیگر از جنایات جنگی تاریخ معاصر شناخته میشود. حملات بیوقفه هوایی و زمینی، استفاده از سلاحهای ممنوعه و کشتار گسترده غیرنظامیان، علاوه بر ایجاد شرایط انسانی بحرانی، منجر به کشته شدن بیش از یک میلیون نفر شد. هیچگونه مسئولیتی برای مقامات ایالات متحده در برابر این جنایات در محاکم بینالمللی مشخص نشده است، گرچه این جنگ را میتوان به عنوان یکی از بزرگترین جنایات جنگی و نقض حقوق بشر در تاریخ معاصر دانست.
د- تأسیس و حمایت از گروههای تروریستی مانند داعش
یکی دیگر از مصداقهای جنایات جنگی و نقض حقوق بشر، تأسیس و حمایت از گروههای تروریستی نظیر داعش توسط دولتهای غربی به ویژه ایالات متحده است. سازمان سیا در دورههای مختلف با تجهیز و پشتیبانی از گروههای افراطی در منطقه خاورمیانه، به ایجاد یک بحران جهانی کمک کرده است. یکی از نمونههای بارز این جنایت، عملیات سیکلون در دهه ۱۹۸۰ است که در آن ایالات متحده از گروههای تندرو برای مبارزه با شوروی در افغانستان حمایت کرد، اما این گروهها بعدها به داعش و طالبان تبدیل شدند و فجایع انسانی عظیمی را به بار آوردند.
هـ - تحریمهای فلجکننده علیه کشورهای مستقل
تحریمهای اقتصادی که ایالات متحده علیه کشورهای مستقل اعمال میکند، به ویژه ایران، ونزوئلا و کره شمالی، میتواند به عنوان یک نوع "جنگ اقتصادی" و "مجازات دستهجمعی" علیه غیرنظامیان بیگناه تلقی شود. سازمان ملل متحد بارها اعلام کرده است که تحریمها باعث رنج و فقر مردم میشود و در برخی موارد، آنها را به مرگ یا بیماریهای غیرقابل درمان مبتلا میکند. این تحریمها را میتوان مصداق دیگری از جنایات جنگی و نقض حقوق بشر دانست.
و- پشتیبانی از رژیمهای آپارتاید و اشغالگر
یکی دیگر از مصداقهای جنایت جنگی، حمایت بیچون و چرا از رژیمهای آپارتایدی همچون رژیم اسرائیل است. دیوان بینالمللی کیفری درخواست بازداشت نخستوزیر اسرائیل را به اتهام جنایت جنگی صادر کرده است. در این راستا، حمایت ایالات متحده از اسرائیل و عدم پاسخگویی این رژیم در برابر جنایاتش، یکی از بزرگترین موارد نقض حقوق بشر است.
ز- دخالت در امور سیاسی کشورهای دیگر
ایالات متحده در بسیاری از کشورهای جهان، به ویژه در منطقه خاورمیانه، دخالت سیاسی، اقتصادی و نظامی کرده و با حمایت از گروهها یا حتی دولتمردان فاسد، به تخریب زیرساختهای دموکراتیک و حقوقی این کشورها پرداخته است. این مداخلهها معمولاً با هدف منافع اقتصادی و استراتژیک ایالات متحده انجام میشود، اما به شدت به حقوق بشر آسیب میزند.
ح- بمباران مدارس و بیمارستانها
یکی دیگر از جنایات جنگی بزرگ، بمباران مدارس، بیمارستانها و مراکز امداد در مناطق اشغالی مانند غزه و لبنان، ایران و کشورهای دیگر است. این اقدامات به طور مکرر توسط نیروهای نظامی امریکا و اسرائیل تحت حمایت ایالات متحده صورت گرفته است و عملاً هزاران نفر از غیرنظامیان را کشته است. این عمل نه تنها جنایت جنگی است، بلکه به وضوح نقض اصول انسانی و بینالمللی در شرایط جنگ است.با بررسی موارد فوق، به وضوح میتوان دید که ایالات متحده و مقامات آن در بسیاری از موارد، از جمله بمبارانهای هستهای، جنگهای ویرانگر، حمایت از گروههای تروریستی و تحریمهای فلجکننده، مرتکب جنایات جنگی و نقض حقوق بشر شدهاند. بنابراین، وقتی از جنایتکاران جنگی سخن به میان میآید، باید نگاهی جامعتر و دقیقتر به تاریخ و سیاستهای این کشور داشته باشیم.
این روزها، کلمات و جملاتی به گوش ما میرسند که با مفاهیم آن آشنا هستیم و کاملا مطلعیم که در کجا و برای چه کسانی استفاده میشود، اما در عین حال برخی افراد، گروهها یا حتی دولتها سعی دارند این مفاهیم را از معنای حقیقیاش تهی کرده و آنها را به مصادیق غیرواقعی نسبت دهند. از جمله این مفاهیم، واژههایی مانند «نسل کشی» و «جنایت جنگی» هستند که بهطور مداوم در رسانهها و توسط برخی مسئولان دولتی بهکار برده میشوند. این امر نیازمند آن است که در ابتدا تعریف دقیقی از این مفاهیم داشته باشیم و پس از آن، به تحلیل و بررسی مصداقهای واقعی آنها در دنیای امروز پرداخته و مشخص کنیم که کدام کشورها و مسئولان سیاسی، در واقع، با اقدامات خود جنایتهای جنگی مرتکب شدهاند.
«نسلکشی» بهمعنای نابودی عمدی یک گروه قومی، نژادی، مذهبی یا ملی است. این اصطلاح نخستین بار در سال۱۹۴۴ توسط رافائل لِمکین، حقوقدان یهودی-پولندی، به کار رفت و به سرعت در دنیای حقوق بشر و حقوق بینالملل جایگاهی ویژه پیدا کرد. نسلکشی، طبق تعریف سازمان ملل متحد، شامل اقداماتی، چون کشتار، آسیب رساندن به سلامت جسمی یا روانی اعضای یک گروه، ایجاد شرایطی که منجر به نابودی کامل یا جزئی آن گروه شود و همچنین جلوگیری از تولد نسلهای جدید در آن گروه است. بر اساس این تعریف، نسلکشی نه تنها به قتلعامها، بلکه به هرگونه تلاش سیستماتیک برای نابودی هویت یک گروه قومی، مذهبی یا ملی نیز اطلاق میشود.
مصداقهای نسل کشی و جنایت جنگی در تاریخ معاصر
با توجه به تعاریف فوق، اکنون به بررسی برخی از مصداقهای نسل کشی و جنایت جنگی در دنیای امروز میپردازیم. این موارد نشان میدهند که کدام کشورها و رهبران سیاسی در عمل، با اقدامات خود، ناقض حقوق بشر و مرتکب جنایات جنگی شدهاند.
الف- بمباران هستهای هیروشیما و ناکازاکی
هیچگاه نباید از تاریخ فراموش کرد که ایالات متحده در جریان جنگ جهانی دوم تنها کشوری بود که از سلاح هستهای علیه غیرنظامیان استفاده کرد. بمبارانهای هستهای در هیروشیما و ناکازاکی در سال ۱۹۴۵ باعث کشته شدن بیش از ۲۰۰ هزار انسان بیگناه و مسموم شدن نسلها از ژنهای مردم آن مناطق شد. این اقدام نه تنها یکی از بزرگترین جنایات جنگی تاریخ بود، بلکه عملاً نسلکشی بود، زیرا در یک لحظه تمام یا بخشی از یک ملت را به نابودی کشاند. این جنایت علیه بشریت از سوی جامعه جهانی مورد بررسی و محکومیت قرار نگرفت، بلکه برخی از کشورها همچنان از آن دفاع کردهاند.
ب- جنگ ویتنام و میلیونها کشته
جنگ ویتنام یکی از بزرگترین فجایع انسانی در قرن بیستم بود که آمریکا به عنوان عامل اصلی آن شناخته میشود. طی این جنگ، بیش از ۳ میلیون نفر جان خود را از دست دادند، از جمله غیرنظامیان بیگناه که قربانی بمبارانها و عملیات نظامی شدید آمریکا شدند. استفاده از بمبهای خوشهای و سموم شیمیایی مانند «آگارین» برای از بین بردن جنگلها و مناطق مسکونی، یکی از جنایات جنگی عمده ایالات متحده در این جنگ بود که آثار آن هنوز در منطقه باقیمانده است.
ج- جنگ عراق و بیش از یک میلیون قربانی
جنگ عراق که در سال ۲۰۰۳ به رهبری ایالات متحده آغاز شد، به عنوان یکی دیگر از جنایات جنگی تاریخ معاصر شناخته میشود. حملات بیوقفه هوایی و زمینی، استفاده از سلاحهای ممنوعه و کشتار گسترده غیرنظامیان، علاوه بر ایجاد شرایط انسانی بحرانی، منجر به کشته شدن بیش از یک میلیون نفر شد. هیچگونه مسئولیتی برای مقامات ایالات متحده در برابر این جنایات در محاکم بینالمللی مشخص نشده است، گرچه این جنگ را میتوان به عنوان یکی از بزرگترین جنایات جنگی و نقض حقوق بشر در تاریخ معاصر دانست.
د- تأسیس و حمایت از گروههای تروریستی مانند داعش
یکی دیگر از مصداقهای جنایات جنگی و نقض حقوق بشر، تأسیس و حمایت از گروههای تروریستی نظیر داعش توسط دولتهای غربی به ویژه ایالات متحده است. سازمان سیا در دورههای مختلف با تجهیز و پشتیبانی از گروههای افراطی در منطقه خاورمیانه، به ایجاد یک بحران جهانی کمک کرده است. یکی از نمونههای بارز این جنایت، عملیات سیکلون در دهه ۱۹۸۰ است که در آن ایالات متحده از گروههای تندرو برای مبارزه با شوروی در افغانستان حمایت کرد، اما این گروهها بعدها به داعش و طالبان تبدیل شدند و فجایع انسانی عظیمی را به بار آوردند.
هـ - تحریمهای فلجکننده علیه کشورهای مستقل
تحریمهای اقتصادی که ایالات متحده علیه کشورهای مستقل اعمال میکند، به ویژه ایران، ونزوئلا و کره شمالی، میتواند به عنوان یک نوع "جنگ اقتصادی" و "مجازات دستهجمعی" علیه غیرنظامیان بیگناه تلقی شود. سازمان ملل متحد بارها اعلام کرده است که تحریمها باعث رنج و فقر مردم میشود و در برخی موارد، آنها را به مرگ یا بیماریهای غیرقابل درمان مبتلا میکند. این تحریمها را میتوان مصداق دیگری از جنایات جنگی و نقض حقوق بشر دانست.
و- پشتیبانی از رژیمهای آپارتاید و اشغالگر
یکی دیگر از مصداقهای جنایت جنگی، حمایت بیچون و چرا از رژیمهای آپارتایدی همچون رژیم اسرائیل است. دیوان بینالمللی کیفری درخواست بازداشت نخستوزیر اسرائیل را به اتهام جنایت جنگی صادر کرده است. در این راستا، حمایت ایالات متحده از اسرائیل و عدم پاسخگویی این رژیم در برابر جنایاتش، یکی از بزرگترین موارد نقض حقوق بشر است.
ز- دخالت در امور سیاسی کشورهای دیگر
ایالات متحده در بسیاری از کشورهای جهان، به ویژه در منطقه خاورمیانه، دخالت سیاسی، اقتصادی و نظامی کرده و با حمایت از گروهها یا حتی دولتمردان فاسد، به تخریب زیرساختهای دموکراتیک و حقوقی این کشورها پرداخته است. این مداخلهها معمولاً با هدف منافع اقتصادی و استراتژیک ایالات متحده انجام میشود، اما به شدت به حقوق بشر آسیب میزند.
ح- بمباران مدارس و بیمارستانها
یکی دیگر از جنایات جنگی بزرگ، بمباران مدارس، بیمارستانها و مراکز امداد در مناطق اشغالی مانند غزه و لبنان، ایران و کشورهای دیگر است. این اقدامات به طور مکرر توسط نیروهای نظامی امریکا و اسرائیل تحت حمایت ایالات متحده صورت گرفته است و عملاً هزاران نفر از غیرنظامیان را کشته است. این عمل نه تنها جنایت جنگی است، بلکه به وضوح نقض اصول انسانی و بینالمللی در شرایط جنگ است.با بررسی موارد فوق، به وضوح میتوان دید که ایالات متحده و مقامات آن در بسیاری از موارد، از جمله بمبارانهای هستهای، جنگهای ویرانگر، حمایت از گروههای تروریستی و تحریمهای فلجکننده، مرتکب جنایات جنگی و نقض حقوق بشر شدهاند. بنابراین، وقتی از جنایتکاران جنگی سخن به میان میآید، باید نگاهی جامعتر و دقیقتر به تاریخ و سیاستهای این کشور داشته باشیم.
تیتر خبرها
تیترهای روزنامه
