مقاومت یمن ریشه در چه دارد؟

علی قادری -تحلیلگر مسائل بین الملل 
استقامت و ایستادگی بی‌نظیر مردم غزه در برابر جنایت‌های رژیم صهیونیستی و همچنین ادبیات مقاومت و همبستگی مردم یمن در برابر حملات کشورهای خارجی و تحمل و ایستادگی این مردم غیور درس‌های زیادی برای طراحی نظام مقاومتی در کشور ما ایجاد کرده است و سؤالاتی را برای سیاستگذاران عرصه های فرهنگی، سیاسی و اجتماعی ایجاد کرده که چه عواملی موجب نهادینه شدن تاب‌آوری در این مردم شده است در این نوشتار در صدد هستیم مهم‌ترین عوامل تاب آوری مردم یمن را بررسی کنیم.  ۱- جغرافیا: یکی از عوامل افزایش تاب آوری مردم یمن جغرافیای یمن است. وجود بخش‌های بیابانی و کوهستانی در بخش‌های وسیعی از این کشور موجب محدودیت‌هایی همچون محدودیت دسترسی به آب شده است. این محدودیت‌ها  به ویژه در دوران جنگ‌ها و بحران های داخلی موجب افزایش سازگاری با شرایط سخت جغرافیایی شده و این امر توانایی آن‌ها را در مقاومت در برابر شرایط سخت بالا برده است. ۲-سابقه مبارزاتی: مبارزات یمنی‌ها در برابر استعمار در چند سده اخیر موجب افزایش مقاومت آن‌ها شده است. دوران مقاومت در برابر عثمانی‌ها و سپس انگلیسی‌ها موجب افزایش حس غرور ملی و مبارزات ضد استعماری شد. یمنی‌ها بارها به رهبری امامان زیدی در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم در برابر اشغال عثمانی ها قیام کردند و پس از سقوط این امپراطوری امتداد این استعمارگری توسط انگلیسی‌ها موجب تقویت انسجام و عزم ملی برای مقابله با استعمار خارجی، مبارزه برای استقلال محلی، توسعه هویت یمنی و توسعه جنبش‌های استقلال طلبی انجامید. جنگ‌های داخلی این کشور در دهه 70 میلادی که با دخالت کشورهای خارجی همراه بود توانست حس اعتماد ملی را افزایش داده و زندگی در شرایط سخت را به این ملت آموخت. ۳-نظام آموزشی: نظام آموزش سنتی یمنی‌ها که ملهم از مبانی دینی و فرهنگی است نقش بی بدیلی در افزایش حس مقاومت و ایستادگی و تقویت روحیه مقاومت داشته است. نهادینه سازی هویت جمعی، افزایش حس همبستگی ملهم از تعالیم شیعه، بهره‌ گیری از مسجد برای آموزش ، تعهد دینی و اخلاقی معلمان داوطلب و پرورش و تربیت دینی نقش بی‌بدیلی در افزایش مقاومت و پایداری یمنی‌ها ایفا نموده است. ۴-ساختار قبیله‌ای و عشیره‌ای: ساختاری که در بطن خود نوعی انسجام و وحدت و هویت واحد را پرورش می‌دهد نقش مهمی در افزایش حس همبستگی ایفا می‌کند. این که فرد خود را جزئی از یک نظام ارزشی و هویتی واحد بداند موجب خواهد شد که فرد برای حفظ آن نظام ارزشی جان خود را فدا نماید. وجود ساختار شبکه‌ای اجتماعی و قبیله ای موجب انسجام و همبستگی افراد شده و این امر می‌تواند یکی از عوامل اصلی تاب‌آوری یمنی‌ها باشد. ۵-ایمان مذهبی: اکثریت مردم یمن مسلمان هستند (حدود ۳۰٪ زیدی و بقیه شافعی) و ایمان مذهبی نقش مهمی در تقویت روحیه آن‌ها دارد. تعالیم دینی، به‌ویژه در میان زیدیان، بر عدالت‌خواهی و مقاومت تأکید دارند تاب آوری مردم یمن نتیجه ترکیبی از عوامل جغرافیایی، معیشتی، آموزشی، تاریخی، و اجتماعی است. اگر چه موقعیت استراتژیک یمن چالش‌هایی نیز برای این کشور به همراه داشته است. اما تجربه مبارزه با اشغالگری، نظام آموزشی ملهم از تعالیم شیعه  که اصل محوری آن مبتنی بر مبارزه با ظلم و استکبار است و همچنین شرایط سخت جغرافیایی و وجود ساختار شبکه‌ای قبیله ای موجب انسجام و همبستگی و افزایش مقاومت و تاب‌آوری یمنی ها شده است.
مقاومت یمن ریشه در چه دارد؟