هفت اکتبر چگونه شکافهای درونی حاکمیت صهیونیستها را تعمیق کرد؟
روایتی از عمق اختلاف داخلی در رژیم اشغالگر
به گزارش نیویورک تایمز، سرویس امنیت داخلی اسرائیل (شینبت) اخیراً مسئولیت ناکامی در توجه به نشانههای هشداردهنده از حمله برنامهریزیشده حماس پیش از یورش ویرانگر این گروه در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ را بر عهده گرفت. با این حال، این نهاد همچنین دولت اسرائیل را به دلیل سیاستهایی که به گفتهٔ آن، به حماس اجازه داد تا مخفیانه سلاح جمعآوری کند، بودجه تأمین کند و حمایت جلب نماید، مورد انتقاد قرار داد.
نتایج بررسی شینبت چند روز پس از انتشار گزارشی مشابه توسط ارتش اسرائیل منتشر شد که در آن تأیید شده بود افسران ارشد، تواناییهای حماس را بهشدت دستکم گرفته و هشدارهای اولیه دربارهٔ حمله قریبالوقوع را اشتباه تفسیر کردهاند.
این گزارش تنها شامل خلاصهای غیرمحرمانه بود و بخشهای نامشخصی از آن منتشر نشد. اما حتی همین خلاصه نیز شکستهای این نهاد امنیتی را آشکار کرد. بر اساس این گزارش، طرحهای حماس برای حمله به جنوب اسرائیل در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲ به دست تحلیلگران اطلاعاتی رسید، اما شینبت این هشدارها را تهدیدی جدی تلقی نکرد و در سناریوهای درگیری آینده با این گروه مقاومت لحاظ نکرد.
شینبت اعلام کرد اگرچه این گروه را جدی گرفته بود، اما به نشانههای اولیه برنامههای حمله یا علائم بعدی وقوع خونریزی واکنش مناسب نشان نداده است. مقامات اسرائیلی دلیل انتشار این یافتهها را ـ علیرغم طبقهبندی بخشهایی از گزارش ـ شدت و اهمیت حمله عنوان کردند. در آن روز حدود ۱۲۰۰ نفر کشته و ۲۵۰ نفر به گروگان گرفته شدند که به آغاز جنگ در نوار غزه انجامید.
دولت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در برابر تشکیل یک بررسی مستقل از رویدادهای منجر به مرگبارترین روز تاریخ این کشور مقاومت کرده است. به جای آن، به هر نهاد امنیتی اجازه داده تا خود را بررسی کند، علیرغم درخواستهای عمومی برای تشکیل کمیسیون تحقیق.
نتانیاهو در بحثی در پارلمان اسرائیل گفت از تشکیل کمیسیون برای بررسی حمله حماس حمایت میکند، اما اشاره کرد که چنین تحقیقاتی ناگزیر به یافتههایی جانبدارانه با هدف هدفگیری سیاسی او منجر خواهد شد: «من از تحقیقات جعلی و شکار سیاسی نمیترسم. به پیگیری حقیقت ادامه میدهم و خواستار کمیسیونی متعادل برای کشف واقعیت خواهم بود.»
مقاومت نتانیاهو در برابر تحقیق و استعفا، در تضاد با اقدامات برخی مقامات دیگر اسرائیل است. سرلشکر هرتسی هالوی، رئیس ستاد کل ارتش که این ماه استعفا میدهد، مسئولیت «شکست هولناک» خود در جلوگیری از حمله را پذیرفته است. رونن بار، رئیس شینبت به رسانههای اسرائیلی گفت تا زمان بازگشت تمام گروگانها قصد استعفا ندارد، اما تأیید کرد که حمله قابل پیشگیری بود.
شینبت در گزارش خود همچنین به ناکافی بودن هماهنگی با ارتش و عدم تعریف زنجیرهٔ مسئولیت مشخص اشاره کرد: «این استانداردهایی نیست که از خود و مردم انتظار داشتیم.»
همزمان، برخلاف گزارش اخیر ارتش، گزارش شینبت بهطور مستقیم سیاستهای دولت را به عنوان عوامل مؤثر در حمله برشمرد. این گزارش اشاره کرد که دولت به حماس اجازه داد از طریق قطر برای شاخهٔ نظامی خود سلاح و بودجه جمعآوری کند و از اقدامات «تهاجمی» مانند هدفگیری رهبران حماس در غزه خودداری کرد.
این نهاد همچنین به رفتار با زندانیان فلسطینی در بازداشتگاههای اسرائیل و «این تصور که جامعهٔ اسرائیل تضعیف شده است» اشاره کرد. پیش از حمله، نتانیاهو طرحی برای بازنگری در قوهٔ قضائیه اسرائیل پیش برد که به اعتراضات گسترده انجامید. بسیاری از اسرائیلیها او را به دلیل ایجاد ناآرامیهای داخلی که به جسارت حماس کمک کرد، مقصر میدانند.
گزارش شینبت یافتههای مقالهای از نیویورک تایمز را تکرار میکند که هفتهها پس از حمله، بر اساس مصاحبه با مقامات اسرائیلی، عرب، اروپایی و آمریکایی و بررسی اسناد دولتی اسرائیل منتشر شد.
دفتر نتانیاهو به درخواست اظهارنظر دربارهٔ یافتههای شینبت پاسخی نداد. رسانههای اسرائیل گزارش دادند که دفتر او بیانیهای غیررسمی خطاب به گروه کوچکی از خبرنگاران محلی منتشر کرده که «به حلقهٔ نزدیکان بنیامین نتانیاهو نسبت داده شده» است. در این بیانیه آمده بود که شینبت «تحقیقی ارائه داده که به هیچ پرسشی پاسخ نمیدهد» و با «ابعاد شکست عظیم این نهاد» همخوانی ندارد.
دفتر نخستوزیر مجموعهای از شکستهای اطلاعاتی را برشمرد، از جمله ارزیابی روزهای پیش از حمله که «بهطور قطعی» اعلام میکرد حماس نمیخواهد به اسرائیل حمله کند. این بیانیه رونن بار را مقصر دانست: «رئیس شینبت حتی مناسب ندید در شب حمله، نخستوزیر را بیدار کند ـ تصمیمی که ابتداییترین اقدام ممکن بود.»
نتایج بررسی شینبت چند روز پس از انتشار گزارشی مشابه توسط ارتش اسرائیل منتشر شد که در آن تأیید شده بود افسران ارشد، تواناییهای حماس را بهشدت دستکم گرفته و هشدارهای اولیه دربارهٔ حمله قریبالوقوع را اشتباه تفسیر کردهاند.
این گزارش تنها شامل خلاصهای غیرمحرمانه بود و بخشهای نامشخصی از آن منتشر نشد. اما حتی همین خلاصه نیز شکستهای این نهاد امنیتی را آشکار کرد. بر اساس این گزارش، طرحهای حماس برای حمله به جنوب اسرائیل در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲ به دست تحلیلگران اطلاعاتی رسید، اما شینبت این هشدارها را تهدیدی جدی تلقی نکرد و در سناریوهای درگیری آینده با این گروه مقاومت لحاظ نکرد.
شینبت اعلام کرد اگرچه این گروه را جدی گرفته بود، اما به نشانههای اولیه برنامههای حمله یا علائم بعدی وقوع خونریزی واکنش مناسب نشان نداده است. مقامات اسرائیلی دلیل انتشار این یافتهها را ـ علیرغم طبقهبندی بخشهایی از گزارش ـ شدت و اهمیت حمله عنوان کردند. در آن روز حدود ۱۲۰۰ نفر کشته و ۲۵۰ نفر به گروگان گرفته شدند که به آغاز جنگ در نوار غزه انجامید.
دولت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در برابر تشکیل یک بررسی مستقل از رویدادهای منجر به مرگبارترین روز تاریخ این کشور مقاومت کرده است. به جای آن، به هر نهاد امنیتی اجازه داده تا خود را بررسی کند، علیرغم درخواستهای عمومی برای تشکیل کمیسیون تحقیق.
نتانیاهو در بحثی در پارلمان اسرائیل گفت از تشکیل کمیسیون برای بررسی حمله حماس حمایت میکند، اما اشاره کرد که چنین تحقیقاتی ناگزیر به یافتههایی جانبدارانه با هدف هدفگیری سیاسی او منجر خواهد شد: «من از تحقیقات جعلی و شکار سیاسی نمیترسم. به پیگیری حقیقت ادامه میدهم و خواستار کمیسیونی متعادل برای کشف واقعیت خواهم بود.»
مقاومت نتانیاهو در برابر تحقیق و استعفا، در تضاد با اقدامات برخی مقامات دیگر اسرائیل است. سرلشکر هرتسی هالوی، رئیس ستاد کل ارتش که این ماه استعفا میدهد، مسئولیت «شکست هولناک» خود در جلوگیری از حمله را پذیرفته است. رونن بار، رئیس شینبت به رسانههای اسرائیلی گفت تا زمان بازگشت تمام گروگانها قصد استعفا ندارد، اما تأیید کرد که حمله قابل پیشگیری بود.
شینبت در گزارش خود همچنین به ناکافی بودن هماهنگی با ارتش و عدم تعریف زنجیرهٔ مسئولیت مشخص اشاره کرد: «این استانداردهایی نیست که از خود و مردم انتظار داشتیم.»
همزمان، برخلاف گزارش اخیر ارتش، گزارش شینبت بهطور مستقیم سیاستهای دولت را به عنوان عوامل مؤثر در حمله برشمرد. این گزارش اشاره کرد که دولت به حماس اجازه داد از طریق قطر برای شاخهٔ نظامی خود سلاح و بودجه جمعآوری کند و از اقدامات «تهاجمی» مانند هدفگیری رهبران حماس در غزه خودداری کرد.
این نهاد همچنین به رفتار با زندانیان فلسطینی در بازداشتگاههای اسرائیل و «این تصور که جامعهٔ اسرائیل تضعیف شده است» اشاره کرد. پیش از حمله، نتانیاهو طرحی برای بازنگری در قوهٔ قضائیه اسرائیل پیش برد که به اعتراضات گسترده انجامید. بسیاری از اسرائیلیها او را به دلیل ایجاد ناآرامیهای داخلی که به جسارت حماس کمک کرد، مقصر میدانند.
گزارش شینبت یافتههای مقالهای از نیویورک تایمز را تکرار میکند که هفتهها پس از حمله، بر اساس مصاحبه با مقامات اسرائیلی، عرب، اروپایی و آمریکایی و بررسی اسناد دولتی اسرائیل منتشر شد.
دفتر نتانیاهو به درخواست اظهارنظر دربارهٔ یافتههای شینبت پاسخی نداد. رسانههای اسرائیل گزارش دادند که دفتر او بیانیهای غیررسمی خطاب به گروه کوچکی از خبرنگاران محلی منتشر کرده که «به حلقهٔ نزدیکان بنیامین نتانیاهو نسبت داده شده» است. در این بیانیه آمده بود که شینبت «تحقیقی ارائه داده که به هیچ پرسشی پاسخ نمیدهد» و با «ابعاد شکست عظیم این نهاد» همخوانی ندارد.
دفتر نخستوزیر مجموعهای از شکستهای اطلاعاتی را برشمرد، از جمله ارزیابی روزهای پیش از حمله که «بهطور قطعی» اعلام میکرد حماس نمیخواهد به اسرائیل حمله کند. این بیانیه رونن بار را مقصر دانست: «رئیس شینبت حتی مناسب ندید در شب حمله، نخستوزیر را بیدار کند ـ تصمیمی که ابتداییترین اقدام ممکن بود.»

تیتر خبرها
تیترهای روزنامه
-
برای حل مشکلات باید از ظرفیت مساجد بهره بگیریم
-
مساجد نقطه ثقل وحدت و انسجام هستند
-
چالشهای پیشروی بیابان
-
نهضت ملی درختکاری را جدی بگیرید
-
وزیر اقتصاد زودتر معرفی شود
-
نخبگان ایرانی در عرصه امنیت سایبری پیشتازند
-
مروری بر عملکرد ابزارهای پژوهشی پیشرفته هوش مصنوعی
-
لزوم تمرکز بسیاری از خدمات فرهنگی در مساجد
-
روایتی از عمق اختلاف داخلی در رژیم اشغالگر
-
آینده گردشگری در دنیای دیجیتال