هوش مصنوعی چه نقشی در تقویت و شتاب‌دهی به نوآوری‌ها دارد؟

گام جدید در ورزش

گروه اقتصادی 
هوش مصنوعی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین و پیشرفته‌ترین فناوری‌های قرن، به‌سرعت در حال  تبدیل‌شدن به یکی از ارکان حیاتی در صنایع مختلف است. از کاربردهای آن در پزشکی، آموزش، کشاورزی، خودروسازی و تجارت گرفته تا افزایش بهره‌وری در صنعت ورزش، این فناوری تأثیرات عمیقی در سراسر دنیا گذاشته است. در جمهوری اسلامی ایران نیز به‌رغم چالش‌های اقتصادی اما هوش مصنوعی به‌عنوان یک اولویت در توسعه فناوری‌های نوین شناخته‌شده است. در حقیقت طی سال‌های اخیر تلاش شده است تا با راه‌اندازی مراکز نوآوری و حمایت از استارتاپ‌ها، نقشی فعال در این زمینه ایفا شود. براین اساس مقرر شده تا در اردیبهشت ۱۴۰۴، دومین مرکز نوآوری هوش مصنوعی باهدف تسریع در فرآیند نوآوری، گسترش استفاده از هوش مصنوعی در بخش‌های مختلف و شتاب‌دهی به استارتاپ‌های مرتبط با این حوزه در کشور راه‌اندازی شود. مطلوب است تا عنوان بداریم که این مرکز به‌عنوان یک فضای پژوهشی و تجاری، فرصتی برای متخصصان، محققان و استارتاپ‌ها ایجاد می‌کند تا بتوانند پروژه‌های نوآورانه خود را در عرصه هوش مصنوعی به اجرا درآورند. علاوه بر این، وزارت ورزش و جوانان نیز با تأکید بر استفاده از هوش مصنوعی در ورزش، به‌ویژه در بهبود عملکرد ورزشکاران و تحلیل داده‌های ورزشی، گام‌هایی برای توسعه این حوزه در صنعت ورزشی برداشته است. در همین زمینه، وزیر ورزش و جوانان در آیین گشایش اولین مرکز هوش مصنوعی ورزش کشور، اصلی‌ترین بحث و توجه خود را به‌کارگیری هوش مصنوعی در حوزه قهرمانی دانسته و بیان داشته است که به دنبال افزایش سبد مدالی ورزش ایران در میادین بین‌المللی می‌باشد. او همچنین عنوان داشته است: کار بزرگی را در حوزه هوش مصنوعی با معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری انجام می‌دهیم که شامل بخش‌های مختلفی است. وزیر ورزش و جوانان با اشاره به استفاده از هوش مصنوعی در بخش‌های دیگر ورزش ادامه داد: یکی دیگر از محاسن و مزایای استفاده از هوشمندسازی جلوگیری از آسیب‌هایی است که ما در ورزش حرفه‌ای با آن مواجه هستیم. به‌هرحال این مزیت بزرگی است بتوانیم در حوزه سلامت هم پیش‌قدم باشیم و هزینه‌ها را در این زمینه کاهش بدهیم. اصلی‌ترین بحث و توجه ما به‌کارگیری هوش مصنوعی در حوزه قهرمانی است. اگر مباحث دانش‌بنیان را در ورزش قهرمانی فعال کنیم، به طورحتم می‌توانیم سبد مدالی کشورمان را در بازی‌های قاره‌ای، جهانی و المپیک افزایش دهیم. وی بابیان این‌که وزارت ورزش اعتبار ویژه‌ای برای به‌کارگیری از هوش مصنوعی در این وزارتخانه در نظر گرفته است، توضیح داد: باید به کار مشترک عملیاتی با معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری انجام بدهیم، بنابراین نیاز به سرمایه مخصوص داریم. تولید داده در مبانی هوش مصنوعی دستی نیست و نیاز به تجهیزات خاص خودش دارد. با توجه به این موضوع بودجه خوبی را برای این کار در نظر گرفته‌ایم. به طورحتم در آینده نزدیک، خبر‌های خوبی از ورزش قهرمانی و همچنین حوزه جوانان به مردم خواهیم داد. همچنین حسین افشین، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور نیز بیان داشته است که معاونت علمی ریاست جمهوری از اول دولت چهاردهم برای استفاده از هوش مصنوعی در تمام حوزه‌ها برنامه‌ریزی جدی انجام داده که ورزش هم از آن مستثنی نبوده است. او بیان داشته است: در حال حاضر مشغول پیگیری علوم داده و دانش در حوزه ورزش هستیم. تجهیراتی را نیاز داریم که به داده‌های لازم برسیم. ابتدا باید به هوش تجاری برسیم و بعدازآن از هوش مصنوعی استفاده کنیم. استفاده از هوش مصنوعی مستلزم تقویت علوم داده است. مادامی‌که این کار را انجام دادیم، ارتباطات میان دانشگاه‌های فنی و ورزشی برقرار خواهد شد. شایان‌ذکر است تا بگوییم که ورزش کشتی به‌عنوان اولین رشته در بحث هوشمند سازی انتخاب‌شده‌ و دلیل این انتخاب را معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور چنین شرح داده است: کشتی ورزش اول و مدال‌آور ایرانی‌هاست و مردم کشور کشتی را خیلی دوست دارند. بنابراین فدراسیون کشتی را تجهیز کردیم، تا بتوانیم داده‌ها را از کشتی گیران بگیریم که قابلیت آنالیز داشته باشند. او همچنین بیان داشته است: به نظرمی رسد اواخر اردیبهشت ماه دومین مرکز هوش مصنوعی ورزشی را بتوانیم راه‌اندازی کنیم. همچنین آمادگی این راداریم به فدراسیون‌های مختلف خدمات بدهیم. در حال حاضر فدراسیون وزنه‌برداری هم از این بحث استقبال کرده است. همین نگاه مثبت یک نوع تحول برای ما است و باید آن را به فال نیک گرفت. در ادامه این گزارش به بررسی اثرات راه‌اندازی دومین مرکز نوآوری هوش مصنوعی و تأثیرات توسعه این فناوری در صنعت ورزشی خواهیم پر‌داخت که می‌خوانید. 
*اهداف و چشم‌انداز مرکز نوآوری هوش مصنوعی
راه‌اندازی دومین مرکز نوآوری هوش مصنوعی در کشور، نشان‌دهنده اراده جدی کشور در پیشرفت فناوری‌های نوین است. این مرکز به‌عنوان یک فضای شتاب‌دهی، امکانات و منابع لازم را برای استارتاپ‌ها و محققان فراهم خواهد کرد تا پروژه‌های تحقیقاتی و نوآورانه خود را در حوزه هوش مصنوعی عملی کنند. اهداف اصلی این مرکز عبارت‌اند از:
تسریع نوآوری و تحقیقات: این مرکز در تلاش است تا به‌عنوان یک کاتالیزور برای تحقیقات علمی و نوآوری در حوزه هوش مصنوعی عمل کند و پروژه‌هایی که در مراحل اولیه خود هستند را تسریع و به مرحله تجاری‌سازی برساند.
ایجاد همکاری‌های بین‌المللی: مرکز نوآوری به‌عنوان یک بستر برای همکاری‌های علمی و فنی، امکان برقراری ارتباط و همکاری با دانشگاه‌ها، شرکت‌ها و مراکز تحقیقاتی بین‌المللی را فراهم می‌آورد.
حمایت از استارتاپ‌ها و کسب‌وکارهای نوپا: این مرکز به‌طور خاص به استارتاپ‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی کمک خواهد کرد تا با دریافت مشاوره‌های فنی و مالی، ایده‌های خود را به محصولات تجاری تبدیل کنند.
 تأثیرات اقتصادی و اجتماعی راه‌اندازی مرکز نوآوری هوش مصنوعی
دومین مرکز نوآوری هوش مصنوعی علاوه بر تأثیرات علمی و فنی، می‌تواند اثرات عمیقی بر اقتصاد کشور نیز بگذارد. این اثرات شامل مواردی که در ادامه به بررسی بیش‌ترشان خواهیم پرداخت. در گام نخست ضرورت دارد تا بگوییم که حمایت از استارتاپ‌ها و توسعه فناوری‌های نوین باعث ایجاد فرصت‌های شغلی جدید در بخش‌های مختلف فناوری خواهد شد. این اشتغال می‌تواند شامل مشاغل فنی، تحقیقاتی، مدیریتی و تجاری باشد. همچنین توسعه فناوری‌های نوین به‌ویژه هوش مصنوعی، می‌تواند زمینه جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی را در کشور فراهم آورد. این سرمایه‌گذاری‌ها می‌توانند در پروژه‌های تحقیقاتی و استارتاپ‌های نوپا در این حوزه جاری شوند. افزون براین با ارتقای زیست‌بوم فناوری در حوزه هوش مصنوعی، کشور می‌تواند نقش خود را در اقتصاد دیجیتال جهانی تقویت کند و به یکی از بازیگران مهم در این عرصه تبدیل شود.
کاربردهای هوش مصنوعی در حوزه ورزش
هوش مصنوعی می‌تواند در ورزش کشور تأثیرات زیادی از جمله در بهبود عملکرد ورزشکاران، تحلیل داده‌های ورزشی و ارتقای تجربه تماشاگران داشته باشد. به عنوان مثال استفاده از سیستم‌های هوش مصنوعی در تجزیه‌وتحلیل داده‌های ورزشی به‌ویژه در رشته‌های مختلف می‌تواند موجب شناسایی نقاط ضعف و قوت ورزشکاران شود. این تحلیل‌ها به مربیان و ورزشکاران کمک می‌کند تا در برنامه‌های تمرینی خود تغییرات مؤثری اعمال کنند و عملکرد خود را بهبود بخشند. افزون براین هوش مصنوعی می‌تواند با استفاده از الگوریتم‌های پیچیده، نتایج احتمالی مسابقات ورزشی را پیش‌بینی کند. این پیش‌بینی‌ها می‌توانند به تیم‌ها کمک کنند تا استراتژی‌های بهتری برای مسابقات خود طراحی کنند. علاوه بر موارد مذکور ارتقای تجربه تماشاگران با استفاده از فناوری‌های نوین از دیگر مزایای هوش مصنوعی است. درحقیقت هوش مصنوعی همچنین می‌تواند با تحلیل داده‌های تماشاگران و استفاده از فناوری‌هایی مانند واقعیت افزوده و واقعیت مجازی، تجربه تماشای مسابقات را به‌طور چشمگیری افزایش دهد.
 اثرات توسعه هوش مصنوعی در ورزش ملی
در راستای تأکیدات اخیر وزیر ورزش و جوانان بر استفاده از هوش مصنوعی در ورزش، توسعه این فناوری می‌تواند تأثیرات گسترده‌ای در کشور داشته باشد. درحقیقت با استفاده از فناوری‌های هوش مصنوعی برای تحلیل داده‌های عملکردی و جسمانی ورزشکاران، می‌توان سطح فنی ورزشکاران ملی را به‌ویژه در رشته‌های المپیکی و بین‌المللی ارتقا داد. این پیشرفت‌ها می‌تواند به موفقیت‌های بزرگ در مسابقات جهانی منجر شود. افزون براین با بهره‌گیری از هوش مصنوعی در تحلیل داده‌های تیمی و فردی، تیم‌های ورزشی کشور قادر خواهند بود استراتژی‌های بهینه‌ای برای رقابت در تورنمنت‌های بین‌المللی طراحی کنند. همچنین هوش مصنوعی می‌تواند به‌ویژه در بهبود تجربه تماشاگران و استفاده از داده‌ها برای بازاریابی و جذب اسپانسرها، نقش مؤثری ایفا کند. تحلیل رفتار تماشاگران و ارائه خدمات سفارشی‌سازی‌شده می‌تواند باعث جذب بیشتر علاقه‌مندان به ورزش شود.
 راهکارهای پیشنهادی برای توسعه بیشتر هوش مصنوعی
تقویت آموزش و تربیت نیروی انسانی متخصص: ایجاد برنامه‌های آموزشی در سطوح مختلف، از مدارس تا دانشگاه‌ها، به‌ویژه در زمینه‌های مهندسی نرم‌افزار، داده‌کاوی و یادگیری ماشین، می‌تواند به تربیت نیروی انسانی متخصص در این حوزه کمک کند.
ایجاد همکاری‌های بین‌المللی و جذب سرمایه‌گذاری خارجی: توسعه همکاری‌ها با شرکت‌های بین‌المللی و مراکز تحقیقاتی معتبر می‌تواند به انتقال دانش و تکنولوژی‌های جدید به کشور کمک کند.
حمایت دولت از پروژه‌های نوآورانه: اختصاص تسهیلات و مشوق‌های مالی به استارتاپ‌ها و پروژه‌های نوآورانه در حوزه هوش مصنوعی می‌تواند به تسریع روند توسعه این فناوری کمک کند.
 سخن پایانی
راه‌اندازی دومین مرکز نوآوری هوش مصنوعی و توسعه کاربردهای این فناوری در ورزش کشور می‌تواند تأثیرات عمیقی بر رشد و پیشرفت این حوزه داشته باشد. با توجه به چالش‌های موجود، از جمله چالش زیرساخت‌های تحقیقاتی، اتخاذ سیاست‌های مؤثر در زمینه آموزش، جذب سرمایه‌گذاری و ارتقای همکاری‌های بین‌المللی می‌تواند روند پیشرفت هوش مصنوعی در کشور را تسریع کند. همچنین بهره‌گیری از این فناوری در صنعت ورزشی نیز می‌تواند موجب بهبود عملکرد ورزشکاران، افزایش رقابت‌پذیری تیم‌های ملی و ارتقای تجربه تماشاگران شود، که در نهایت به موفقیت‌های بزرگ‌تری در سطح بین‌المللی منجر خواهد شد.
 گام جدید در ورزش