مصداق توحش ذاتی ترامپ
مواضع اخیر دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا در خصوص کشتار غیرنظامیان در ایران، پرده از توحش ذاتی وی برمیدارد. ترامپ تهدید کرده است که غیرنظامیان بیگناه بیشتری را در جنگ با ایران هدف قرار میدهد! در این یادداشت بهنقد حقوقی اظهارات و مواضع ترامپ ( وفق اصول جاری در حقوق بینالملل) میپردازیم. یکی از بنیادیترین اصول حقوق بینالملل بشردوستانه، اصل حمایت از غیرنظامیان در جریان مخاصمات مسلحانه است.
این شاخه از حقوق بینالملل که عمدتاً در قالب کنوانسیونهای ژنو و پروتکلهای الحاقی آنها شکل گرفته، باهدف کاهش رنج انسانی در زمان جنگ تدوین شده است. بر اساس این چارچوب حقوقی، حمله عمدی به غیرنظامیان یا اهداف غیرنظامی ممنوع شمرده شده و مصداق جنایت جنگی تلقی میگردد.
نخستین دلیل این ممنوعیت به اصل «تفکیک» بازمیگردد. اصل تفکیک یکی از ستونهای اصلی حقوق جنگ است و دولتها و نیروهای درگیر را موظف میکند میان اهداف نظامی و غیرنظامی تفاوت قائل شوند.
دلیل دوم به اصل «تناسب» مربوط میشود. حتی در مواردی که یک هدف نظامی مشروع وجود دارد، طرفهای درگیر باید از حملاتی که ممکن است خسارات غیرنظامی بیشازحد و نامتناسب ایجاد کند خودداری کنند. این اصل به دنبال آن است که از وارد شدن آسیبهای گسترده به جمعیت غیرنظامی جلوگیری شود و تصمیمگیریهای نظامی را بهنوعی ملاحظه انسانی
مقید کند.
علاوه بر این، حقوق بینالملل بشردوستانه بر اصل «احتیاط در حمله» نیز تأکید دارد. بر اساس این اصل، طرفهای درگیر باید تمامی اقدامات عملی ممکن را برای کاهش آسیب به غیرنظامیان انجام دهند. این اقدامات میتواند شامل انتخاب نوع سلاح، زمان حمله یا حتی لغو یک عملیات نظامی در صورتی باشد که خطر قابلتوجهی برای جمعیت غیرنظامی وجود داشته باشد.مبنای اخلاقی این قواعد نیز اهمیت فراوانی دارد.
فلسفه شکلگیری حقوق جنگ بر این فرض استوار است که حتی در شرایط درگیری مسلحانه نیز باید حداقلی از قواعد انسانی حفظ شود. غیرنظامیان در تصمیمگیریهای نظامی یا سیاسی که منجر به جنگ میشود نقشی مستقیم ندارند و ازاینرو، واردکردن آسیب عمدی به آنها با اصول بنیادین انساندوستی و مسئولیت اخلاقی در تضاد است.
از منظر حقوقی نیز حمله عمدی به غیرنظامیان میتواند پیامدهای جدی داشته باشد. چنین اقداماتی بهعنوان «جنایت جنگی» در دادگاههای بینالمللی یا ملی مورد پیگرد قرار میگیرد. دادگاههای بینالمللی، ازجمله دادگاه کیفری بینالمللی، در اساسنامه خود صراحتاً هدف قرار دادن جمعیت غیرنظامی را در شمار جرایم جدی بینالمللی قرار دادهاند.درنهایت، ممنوعیت حمله به اهداف غیرنظامی نشاندهنده تلاش جامعه جهانی برای حفظ حداقلی از اصول انسانی در شرایطی است که خشونت و درگیری به اوج خود میرسد. این قواعد یادآور آن هستند که حتی در جنگ نیز محدودیتهایی وجود دارد و رعایت آنها نهتنها یک تعهد حقوقی، بلکه بخشی از مسئولیت مشترک جامعه جهانی در قبال کرامت انسانی است.
با توجه به آنچه ذکر شد، اظهارات رئیسجمهور آمریکا مصداق عینی نقض حقوق بشر و نماد و نشانهای آشکار دال بر توحش ذاتی وی میباشد.
این درندهخویی ترامپ در حالی مصداق پیدا کرده که مزدوران دشمن بارها درصدد القای گزاره دروغین تفکیک غیرنظامیان از نظامیان در حمله آمریکا علیه ایران بوده و هستند! در چنین شرایطی ماهیت دولت آمریکا و ضدانقلاب بیشازپیش برای مخاطبان عام و خاص جنگ رمضان آشکار شده است.
این شاخه از حقوق بینالملل که عمدتاً در قالب کنوانسیونهای ژنو و پروتکلهای الحاقی آنها شکل گرفته، باهدف کاهش رنج انسانی در زمان جنگ تدوین شده است. بر اساس این چارچوب حقوقی، حمله عمدی به غیرنظامیان یا اهداف غیرنظامی ممنوع شمرده شده و مصداق جنایت جنگی تلقی میگردد.
نخستین دلیل این ممنوعیت به اصل «تفکیک» بازمیگردد. اصل تفکیک یکی از ستونهای اصلی حقوق جنگ است و دولتها و نیروهای درگیر را موظف میکند میان اهداف نظامی و غیرنظامی تفاوت قائل شوند.
دلیل دوم به اصل «تناسب» مربوط میشود. حتی در مواردی که یک هدف نظامی مشروع وجود دارد، طرفهای درگیر باید از حملاتی که ممکن است خسارات غیرنظامی بیشازحد و نامتناسب ایجاد کند خودداری کنند. این اصل به دنبال آن است که از وارد شدن آسیبهای گسترده به جمعیت غیرنظامی جلوگیری شود و تصمیمگیریهای نظامی را بهنوعی ملاحظه انسانی
مقید کند.
علاوه بر این، حقوق بینالملل بشردوستانه بر اصل «احتیاط در حمله» نیز تأکید دارد. بر اساس این اصل، طرفهای درگیر باید تمامی اقدامات عملی ممکن را برای کاهش آسیب به غیرنظامیان انجام دهند. این اقدامات میتواند شامل انتخاب نوع سلاح، زمان حمله یا حتی لغو یک عملیات نظامی در صورتی باشد که خطر قابلتوجهی برای جمعیت غیرنظامی وجود داشته باشد.مبنای اخلاقی این قواعد نیز اهمیت فراوانی دارد.
فلسفه شکلگیری حقوق جنگ بر این فرض استوار است که حتی در شرایط درگیری مسلحانه نیز باید حداقلی از قواعد انسانی حفظ شود. غیرنظامیان در تصمیمگیریهای نظامی یا سیاسی که منجر به جنگ میشود نقشی مستقیم ندارند و ازاینرو، واردکردن آسیب عمدی به آنها با اصول بنیادین انساندوستی و مسئولیت اخلاقی در تضاد است.
از منظر حقوقی نیز حمله عمدی به غیرنظامیان میتواند پیامدهای جدی داشته باشد. چنین اقداماتی بهعنوان «جنایت جنگی» در دادگاههای بینالمللی یا ملی مورد پیگرد قرار میگیرد. دادگاههای بینالمللی، ازجمله دادگاه کیفری بینالمللی، در اساسنامه خود صراحتاً هدف قرار دادن جمعیت غیرنظامی را در شمار جرایم جدی بینالمللی قرار دادهاند.درنهایت، ممنوعیت حمله به اهداف غیرنظامی نشاندهنده تلاش جامعه جهانی برای حفظ حداقلی از اصول انسانی در شرایطی است که خشونت و درگیری به اوج خود میرسد. این قواعد یادآور آن هستند که حتی در جنگ نیز محدودیتهایی وجود دارد و رعایت آنها نهتنها یک تعهد حقوقی، بلکه بخشی از مسئولیت مشترک جامعه جهانی در قبال کرامت انسانی است.
با توجه به آنچه ذکر شد، اظهارات رئیسجمهور آمریکا مصداق عینی نقض حقوق بشر و نماد و نشانهای آشکار دال بر توحش ذاتی وی میباشد.
این درندهخویی ترامپ در حالی مصداق پیدا کرده که مزدوران دشمن بارها درصدد القای گزاره دروغین تفکیک غیرنظامیان از نظامیان در حمله آمریکا علیه ایران بوده و هستند! در چنین شرایطی ماهیت دولت آمریکا و ضدانقلاب بیشازپیش برای مخاطبان عام و خاص جنگ رمضان آشکار شده است.
تیتر خبرها
تیترهای روزنامه
