لغو تعرفهها توسط دیوان عالی آمریکا نشانه چیست؟
پایانی بر بلندپروازی تعرفهای ترامپ
رضا صارمیراد
رأی اخیر دیوان عالی ایالاتمتحده، مبنی بر غیرقانونی بودن تعرفههای وضعشده توسط دونالد ترامپ را میتوان ضربهای اساسی به یکی از رکنهای اصلی برنامه اقتصادی دونالد ترامپ در دوره دوم ریاستجمهوریاش دانست؛ رأیی که نهتنها دامنه اختیارات تعرفهای رئیسجمهور را محدود میکند، بلکه مسئله توازن قوای میان قوه مجریه و مقننه را نیز بار دیگر به یک منازعه سیاسی در واشنگتن تبدیل کرده است. 6 قاضی دیوان عالی، در تصمیمی ۶ به ۳، اعلام کردند که رئیسجمهور اختیار برای اعمال تعرفههای گسترده بر تقریبا تمام شرکای تجاری آمریکا را ندارد و استناد کاخ سفید به قانون اختیارات اقتصادی اضطراری بینالمللی مصوب ۱۹۷۷ (IEEPA) برای توجیه این اقدام، فاقد پشتوانه حقوقی کافی است. در رأیی که به قلم رئیس دیوان، جان جی. رابرت نوشته شد، تأکید شده است که وضع تعرفه، بهمثابه نوعی مالیات تنها در صلاحیت کنگره است و قانون ۱۹۷۷ هرگز چنین اختیار فراگیری را به رئیسجمهور واگذار نکرده است.
این رأی، که با همراهی سه قاضی دموکرات و سه قاضی جمهوریخواه شکل گرفت، از چند جهت معنادار است. نکته نخست آن است که دو قاضی از سه قاضی جمهوریخواه یعنی امی برت و نیل گرساچ هر دو با پیشنهاد خود دونالد ترامپ به این مقام رسیدهاند، در یک سال گذشته، اکثریت محافظهکار دیوان در پروندههای متعدد، بهویژه در حوزه مهاجرت و تغییرات در دولت فدرال، بیشتر مایل بودند تا اجازه دهند باوجود پروندههای حقوقی در جریان، ترامپ در مسیر سیاستهایش پیش برود. از همین رو، این رأی بهعنوان یک اعمال قدرت نادر بر سوءاستفاده گسترده رئیسجمهور از اختیارات اجرایی تلقی میشود. دوم آنکه آرایش ۶ به ۳ این بار بههیچوجه نه در امتداد شکاف ایدئولوژیک کلاسیک دموکرات-جمهوری خواه، بلکه با ائتلافی غیرمنتظره شکل گرفت؛ به نظر میرسد غیرقانونی بودن تعرفهها آنقدر واضح بوده است که حتی آنها نیز نمیتوانستند از آن دفاع کنند.
در مورد حکم مزبور ،ترامپ واکنشی تند و البته شخصی به این حکم نشان داد. او در کنفرانسی خبری، عملکرد 6 قاضی اکثریت را مأیوسکننده خواند و بعضی از آنان را احمق و دستنشانده توصیف کرد؛ توهینی که حتی با ادبیات هنجارشکنانهای که از ترامپ سراغ داریم بازهم کمسابقه محسوب میشود. ترامپ نهتنها سه قاضی دموکرات، بلکه دو قاضی منصوب خود را نیز موردحمله قرار داد و رأی آنان را مایه شرمساری خواند و در مقابل، از سه قاضی مخالف، قدردانی ویژه کرد. عصبانیت ترامپ از این رأی البته تنها به دلیل یک شکست حقوقی نیست، این رأی میتواند تأثیرات پردامنهای بر وضعیت دولت وی داشته باشد. تعرفههایی که سال گذشته بر تقریبا همه دنیا اعمالشده بود، منبعی مهم برای پر کردن شکاف بودجهای ناشی از کاهش مالیات بر درآمد به شمار میرفت. اما حالا عملا امکان طرح دعاوی برای بازپسگیری بیش از صد میلیارد دلار درآمد تعرفهای از سوی واردکنندگان آمریکایی وجود دارد که میتواند وضعیت را بسیار پیچیده کند. همچنین توافقهای تجاریای که در ماههای اخیر با نرخهای حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد منعقدشده بودند نیز در هالهای از ابهام قرارگرفتهاند.
بااینحال ترامپ بلافاصله تلاش کرد تا راههای جایگزین را برای برگرداندن تعرفهها فعال کند او ساعاتی پس از اعلام رأی، از اعمال تعرفه سراسری ۱۰ درصدی جدید خبر داد و سپس اعلام کرد این رقم را به ۱۵ درصد افزایش خواهد داد، اینبار با استناد به اختیارات دیگر مندرج در قانون تجارت ۱۹۷۴. اما این ابزارها، برخلاف قانون IEEPA، دولت را مستلزم میکنند تا گزارشهای تفصیلی اداری درباره تعرفهها بدهند و همچنین دارای محدودیتهای زمانی و دامنهای هستند که امکان اعمال ناگهانی و فراگیر تعرفههای غیرمنطقی را بسیار کاهش میدهند؛ و این یعنی، ترامپ دیگر نمیتواند با یک پست در شبکه اجتماعی و اعمال شوک بازها و تجارت جهانی را ملتهب کند.
این رأی در سطح سیاست داخلی نیز میتواند مشکلات زیادی را برای ترامپ ایجاد کند و معادلات را تغییر میدهد. با نزدیک شدن انتخابات میاندورهای و البته اکثریت شکننده جمهوریخواهان در کنگره، بحث اقدام ترامپ از مجرای قانونگذاری در کنگره برای بازگرداندن اختیارات گسترده تعرفهای عملا منتفی است. برخی جمهوریخواهان حتی از رأی دیوان استقبال کردند و آن را یادآور جایگاه مستقل دستگاه قانونگذاری در سیاست تجاری دانستند. این مسائل میتواند باعث ایجاد یک نبرد داخلی در میان اردوگاه جمهوری خواهان شود که البته تأثیر منفی در انتخابات آتی کنگره خواهد داشت و شهروند آمریکایی را برای انتخاب جمهوری خواهان دچار تردید اساسی خواهد کرد.
هندیها میز مذاکره با آمریکا را ترک کردند
از سوی دیگر، یک منبع آگاه در وزارت بازرگانی هند گفته است که دهلینو، برنامه اعزام یک هیئت تجاری به واشنگتن در این هفته را به تعویق انداخته است.
این تصمیم یکی از نخستین واکنشهای ملموس در میان کشورهای آسیایی به این حکم به شمار میرود. این اتفاق پسازآن رخ داد که ترامپ روز شنبه اعلام کرد یک تعرفه موقت ۱۵ درصدی (حداکثر میزان مجاز طبق قانون) بر واردات آمریکا از تمامی کشورها اعمال خواهد کرد؛ اقدامی که در پی رد تعرفههای قبلی از سوی دیوان عالی انجام شد.
خبرگزاری تاس گزارش داد که کاخ سفید پس از رأی دیوان عالی در بیانیهای اعلام کرده که تعرفههایی که تحت عنوان قانون وضعیت اضطراری وضعشده بودند، لغو میشوند. این تعرفهها شامل تعرفههایی است که در آوریل ۲۰۲۵ بر کالاهای وارداتی از ۱۸۵ کشور و قلمرو وضعشده بود.به نوشته تاس، همچنین، دستور اجرایی که بر اساس آن آمریکا در ماه اوت ۲۰۲۵ یک تعرفه ۲۵ درصدی اضافی بر هند به دلیل خرید نفت روسیه اعمال کرده بود نیز لغو شده است.
این منبع که به رویترز خبر داده است، گفت: «تصمیم برای به تعویق انداختن این سفر پس از گفتوگو میان مقامات دو کشور اتخاذ شد. هنوز تاریخ جدیدی برای این سفر تعیین نشده است.»
این منبع آگاه میگوید که در مورد وضعیت تعرفهها ابهام وجود دارد.قرار بود این هیئت روز یکشنبه عازم شود تا درباره نهایی کردن یک توافق تجاری موقت گفتوگو کند؛ توافقی که پسازآن شکل گرفت که دو کشور بر سر چارچوبی برای کاهش تعرفههای تنبیهی ۲۵ درصدی واشنگتن بر برخی صادرات هند که به خرید نفت روسیه از سوی دهلینو مرتبط بود به توافق رسیدند.بر اساس این چارچوب، قرار بود تعرفههای آمریکا بر کالاهای هندی به ۱۸ درصد کاهش یابد و هند نیز موافقت کرده بود طی پنج سال، کالاهایی به ارزش ۵۰۰ میلیارد دلار ازجمله انرژی، هواپیما و قطعات آن، فلزات گرانبها و محصولات فناوری از آمریکا خریداری کند.
حزب مخالف کنگره هند خواستار توقف این توافق موقت شده و بر لزوم مذاکره مجدد تأکید کرده است.وزارت بازرگانی هند اعلام کرد، در حال بررسی پیامدهای حکم دیوان عالی و اطلاعیههای بعدی آمریکا است.وزیر بازرگانی هند، پیوش گویال، هفته گذشته گفته بود که این توافق موقت میتواند از ماه آوریل اجرایی شود؛ مشروط بر اینکه مسائل باقیمانده در جریان سفر هیئت به واشنگتن حلوفصل شود.
رأی اخیر دیوان عالی ایالاتمتحده، مبنی بر غیرقانونی بودن تعرفههای وضعشده توسط دونالد ترامپ را میتوان ضربهای اساسی به یکی از رکنهای اصلی برنامه اقتصادی دونالد ترامپ در دوره دوم ریاستجمهوریاش دانست؛ رأیی که نهتنها دامنه اختیارات تعرفهای رئیسجمهور را محدود میکند، بلکه مسئله توازن قوای میان قوه مجریه و مقننه را نیز بار دیگر به یک منازعه سیاسی در واشنگتن تبدیل کرده است. 6 قاضی دیوان عالی، در تصمیمی ۶ به ۳، اعلام کردند که رئیسجمهور اختیار برای اعمال تعرفههای گسترده بر تقریبا تمام شرکای تجاری آمریکا را ندارد و استناد کاخ سفید به قانون اختیارات اقتصادی اضطراری بینالمللی مصوب ۱۹۷۷ (IEEPA) برای توجیه این اقدام، فاقد پشتوانه حقوقی کافی است. در رأیی که به قلم رئیس دیوان، جان جی. رابرت نوشته شد، تأکید شده است که وضع تعرفه، بهمثابه نوعی مالیات تنها در صلاحیت کنگره است و قانون ۱۹۷۷ هرگز چنین اختیار فراگیری را به رئیسجمهور واگذار نکرده است.
این رأی، که با همراهی سه قاضی دموکرات و سه قاضی جمهوریخواه شکل گرفت، از چند جهت معنادار است. نکته نخست آن است که دو قاضی از سه قاضی جمهوریخواه یعنی امی برت و نیل گرساچ هر دو با پیشنهاد خود دونالد ترامپ به این مقام رسیدهاند، در یک سال گذشته، اکثریت محافظهکار دیوان در پروندههای متعدد، بهویژه در حوزه مهاجرت و تغییرات در دولت فدرال، بیشتر مایل بودند تا اجازه دهند باوجود پروندههای حقوقی در جریان، ترامپ در مسیر سیاستهایش پیش برود. از همین رو، این رأی بهعنوان یک اعمال قدرت نادر بر سوءاستفاده گسترده رئیسجمهور از اختیارات اجرایی تلقی میشود. دوم آنکه آرایش ۶ به ۳ این بار بههیچوجه نه در امتداد شکاف ایدئولوژیک کلاسیک دموکرات-جمهوری خواه، بلکه با ائتلافی غیرمنتظره شکل گرفت؛ به نظر میرسد غیرقانونی بودن تعرفهها آنقدر واضح بوده است که حتی آنها نیز نمیتوانستند از آن دفاع کنند.
در مورد حکم مزبور ،ترامپ واکنشی تند و البته شخصی به این حکم نشان داد. او در کنفرانسی خبری، عملکرد 6 قاضی اکثریت را مأیوسکننده خواند و بعضی از آنان را احمق و دستنشانده توصیف کرد؛ توهینی که حتی با ادبیات هنجارشکنانهای که از ترامپ سراغ داریم بازهم کمسابقه محسوب میشود. ترامپ نهتنها سه قاضی دموکرات، بلکه دو قاضی منصوب خود را نیز موردحمله قرار داد و رأی آنان را مایه شرمساری خواند و در مقابل، از سه قاضی مخالف، قدردانی ویژه کرد. عصبانیت ترامپ از این رأی البته تنها به دلیل یک شکست حقوقی نیست، این رأی میتواند تأثیرات پردامنهای بر وضعیت دولت وی داشته باشد. تعرفههایی که سال گذشته بر تقریبا همه دنیا اعمالشده بود، منبعی مهم برای پر کردن شکاف بودجهای ناشی از کاهش مالیات بر درآمد به شمار میرفت. اما حالا عملا امکان طرح دعاوی برای بازپسگیری بیش از صد میلیارد دلار درآمد تعرفهای از سوی واردکنندگان آمریکایی وجود دارد که میتواند وضعیت را بسیار پیچیده کند. همچنین توافقهای تجاریای که در ماههای اخیر با نرخهای حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد منعقدشده بودند نیز در هالهای از ابهام قرارگرفتهاند.
بااینحال ترامپ بلافاصله تلاش کرد تا راههای جایگزین را برای برگرداندن تعرفهها فعال کند او ساعاتی پس از اعلام رأی، از اعمال تعرفه سراسری ۱۰ درصدی جدید خبر داد و سپس اعلام کرد این رقم را به ۱۵ درصد افزایش خواهد داد، اینبار با استناد به اختیارات دیگر مندرج در قانون تجارت ۱۹۷۴. اما این ابزارها، برخلاف قانون IEEPA، دولت را مستلزم میکنند تا گزارشهای تفصیلی اداری درباره تعرفهها بدهند و همچنین دارای محدودیتهای زمانی و دامنهای هستند که امکان اعمال ناگهانی و فراگیر تعرفههای غیرمنطقی را بسیار کاهش میدهند؛ و این یعنی، ترامپ دیگر نمیتواند با یک پست در شبکه اجتماعی و اعمال شوک بازها و تجارت جهانی را ملتهب کند.
این رأی در سطح سیاست داخلی نیز میتواند مشکلات زیادی را برای ترامپ ایجاد کند و معادلات را تغییر میدهد. با نزدیک شدن انتخابات میاندورهای و البته اکثریت شکننده جمهوریخواهان در کنگره، بحث اقدام ترامپ از مجرای قانونگذاری در کنگره برای بازگرداندن اختیارات گسترده تعرفهای عملا منتفی است. برخی جمهوریخواهان حتی از رأی دیوان استقبال کردند و آن را یادآور جایگاه مستقل دستگاه قانونگذاری در سیاست تجاری دانستند. این مسائل میتواند باعث ایجاد یک نبرد داخلی در میان اردوگاه جمهوری خواهان شود که البته تأثیر منفی در انتخابات آتی کنگره خواهد داشت و شهروند آمریکایی را برای انتخاب جمهوری خواهان دچار تردید اساسی خواهد کرد.
هندیها میز مذاکره با آمریکا را ترک کردند
از سوی دیگر، یک منبع آگاه در وزارت بازرگانی هند گفته است که دهلینو، برنامه اعزام یک هیئت تجاری به واشنگتن در این هفته را به تعویق انداخته است.
این تصمیم یکی از نخستین واکنشهای ملموس در میان کشورهای آسیایی به این حکم به شمار میرود. این اتفاق پسازآن رخ داد که ترامپ روز شنبه اعلام کرد یک تعرفه موقت ۱۵ درصدی (حداکثر میزان مجاز طبق قانون) بر واردات آمریکا از تمامی کشورها اعمال خواهد کرد؛ اقدامی که در پی رد تعرفههای قبلی از سوی دیوان عالی انجام شد.
خبرگزاری تاس گزارش داد که کاخ سفید پس از رأی دیوان عالی در بیانیهای اعلام کرده که تعرفههایی که تحت عنوان قانون وضعیت اضطراری وضعشده بودند، لغو میشوند. این تعرفهها شامل تعرفههایی است که در آوریل ۲۰۲۵ بر کالاهای وارداتی از ۱۸۵ کشور و قلمرو وضعشده بود.به نوشته تاس، همچنین، دستور اجرایی که بر اساس آن آمریکا در ماه اوت ۲۰۲۵ یک تعرفه ۲۵ درصدی اضافی بر هند به دلیل خرید نفت روسیه اعمال کرده بود نیز لغو شده است.
این منبع که به رویترز خبر داده است، گفت: «تصمیم برای به تعویق انداختن این سفر پس از گفتوگو میان مقامات دو کشور اتخاذ شد. هنوز تاریخ جدیدی برای این سفر تعیین نشده است.»
این منبع آگاه میگوید که در مورد وضعیت تعرفهها ابهام وجود دارد.قرار بود این هیئت روز یکشنبه عازم شود تا درباره نهایی کردن یک توافق تجاری موقت گفتوگو کند؛ توافقی که پسازآن شکل گرفت که دو کشور بر سر چارچوبی برای کاهش تعرفههای تنبیهی ۲۵ درصدی واشنگتن بر برخی صادرات هند که به خرید نفت روسیه از سوی دهلینو مرتبط بود به توافق رسیدند.بر اساس این چارچوب، قرار بود تعرفههای آمریکا بر کالاهای هندی به ۱۸ درصد کاهش یابد و هند نیز موافقت کرده بود طی پنج سال، کالاهایی به ارزش ۵۰۰ میلیارد دلار ازجمله انرژی، هواپیما و قطعات آن، فلزات گرانبها و محصولات فناوری از آمریکا خریداری کند.
حزب مخالف کنگره هند خواستار توقف این توافق موقت شده و بر لزوم مذاکره مجدد تأکید کرده است.وزارت بازرگانی هند اعلام کرد، در حال بررسی پیامدهای حکم دیوان عالی و اطلاعیههای بعدی آمریکا است.وزیر بازرگانی هند، پیوش گویال، هفته گذشته گفته بود که این توافق موقت میتواند از ماه آوریل اجرایی شود؛ مشروط بر اینکه مسائل باقیمانده در جریان سفر هیئت به واشنگتن حلوفصل شود.
تیتر خبرها
تیترهای روزنامه
-
دانشگاهها در ریشهیابی حوادث اخیر نقش موثری داشتهاند
-
احترام به حق غنیسازی اصل مسلم مذاکرات
-
پایانی بر بلندپروازی تعرفهای ترامپ
-
خواندن تاریخ از نان شب واجب تر است
-
اعتماد به نفس دولت ۲۰ درصدی
-
خشم ناتو از اقدام جدید کاخ سفید در گرینلند
-
راهبردهای تأمین بهداشت روانی
-
ناو بازی ترامپ
-
بازیهای ویدئویی ایرانی به پختگی رسیدهاند
-
ضرورت تفکیک دانشجو و فتنهجو
