گروه فرهنگی 
تاریخ بشر همواره با طلب مزد و پاداش برای تلاش‌های بزرگ گره خورده است، اما در منشور الهی، بزرگ‌ترین بعثت تاریخ با شگفت‌انگیزترین پاسخ از سوی رسول خدا مواجه می‌شود. پیامبر گرامی اسلام صلوات‌الله علیه که بشریت را از گرداب جهالت، حیرت و گمراهی به روشنیِ توحید و کرامت انسانی رهنمون شد، برای تمام مجاهدت‌ها، خون‌دل‌ها و مرارت‌های سنگین خود، هیچ پاداش مادی، جاه و مقامی نخواست. اما قرآن کریم تنها یک استثنا در این میان قائل می‌شود؛ استثنایی که شالوده، جهت‌دهنده و سنگ‌محک تمام حیات معنوی و سیاسی امت اسلامی است. خدای متعال در سوره مبارکه شورا به صراحت و روشنی دستور می‌دهد: **«قُل لَّا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَىٰ»**؛ بگو من بر این رسالت هیچ مزدی از شما نمی‌طلبم مگر مودت و دوستی نسبت به نزدیکان و اهل‌بیتم.
واژه «مودت» در ادبیات قرآنی، مفهومی بسیار عمیق‌تر و فراتر از یک محبتِ ساده و صرفاً قلبی دارد. اگر محبت، احساسی درونی و عاطفی است که ممکن است در نهانخانه دل بماند و نماد بیرونی نیابد، مودت آن محبتی است که ابراز می‌شود، تجسم خارجی پیدا می‌کند و در رفتار، موضع‌گیری و سبک زندگی انسان بروز و ظهور می‌یابد. مهم‌تر آنکه، قرآن این مودت را نه یک توصیه‌ای اخلاقی یا پیشنهادی مستحب، بلکه به عنوان «تنها اجر رسالت» مطرح کرده است. وقتی چیزی به عنوان تنها مزدِ حقِ عظیمِ پیامبری تعیین می‌شود، بر تمام آحاد امت، ادای آن به یک واجب شرعی، عقلی و اخلاقی بدل می‌گردد. دقیقاً از همین روست که امام هادی علیه‌السلام در فرازهای باشکوه زیارت جامعه کبیره، با اشاره‌ای دقیق و دلالت‌گر به همین آیه شریف، خطاب به آستان مقدس اهل‌بیت می‌فرماید: **«وَلَكُمُ الْمَوَدَّةُ الْوَاجِبَةُ»**؛ یعنی مودتی که نسبت به شما بر ما فرض و واجب گردیده است. این عبارت، تکلیف امت را روشن می‌کند: مودت، یک تعارف دینی یا استحباب حاشیه‌ای نیست، بلکه رکن تعهد به عهد الهی است.
حال سؤال اساسی این است که در عصر ما، این «مودت واجبه» چگونه از یک مفهوم نظری و اعتقادی به یک واقعیت ملموس، زنده و جریان‌ساز اجتماعی تبدیل می‌شود؟ چگونه می‌توان اجر رسالت خاتم‌الانبیاء را در میدان عمل ادا کرد؟ پاسخ روشن است: زیارت اربعین حسینی. در روزگار ما، پیاده‌روی و اجتماع باشکوه اربعین که در بازه زمانی ماه صفر و در سرزمین عراق رخ می‌دهد، عالی‌ترین، جامع‌ترین و عینی‌ترین تجلیِ همین مودت واجبه است. ما در اربعین شاهد پدیده‌ای هستیم که تمام ملاک‌های متعارف جامعه‌شناختی را در می‌نوردد: حضور بیش از بیست میلیون زائر از ده‌ها کشور و قومیت مختلف، شکل‌گیری بزرگ‌ترین راهپیمایی صلح‌آمیز جهان، پدید آمدن بزرگ‌ترین سفره اطعام و میزبانی رایگان در تاریخ بشریت و خلق یکی از عظیم‌ترین آیین‌های مذهبی و معنوی گیتی.
این حجم از ایثار، خستگی‌ناپذیری، بذل مال و جان، و گام نهادن در راه‌های طولانی زیر آفتاب سوزان، جز با سوخت‌بار انرژیِ متراکمِ «مودت» قابل تحلیل نیست. هیچ قدرت سیاسی، ثروت مادی یا سازماندهی رسانه‌ای قادر نیست ده‌ها میلیون انسان را با فرهنگ‌ها و زبان‌های گوناگون در زیر یک پرچم گرد هم آورد و آنان را چنان به یکدیگر پیوند دهد که غنی و فقیر، خادم و مخدوم، در صحنه‌ای بی‌نظیر از همزیستی مؤمنانه، یکدیگر را برادرانه در آغوش بکشند. این فورانِ شگفت‌انگیز عواطف و اراده‌ها، دقیقاً ادای همان اجر رسالتی است که پیامبر طلب فرموده بود. زائر اربعین با قدم‌های خود، خادم اربعین با پیاله‌ای آب و لقمه‌ای نان، و سوگوار حسینی با اشک‌های خویش، عملاً فریاد می‌زنند که ما امانت الهی را دریافت کرده‌ایم و ادای مودت ذی‌القربی را بر خویش فرض می‌دانیم.
در فرهنگ و منظومه معرفتی شیعه، اهمیتی که به زیارت حضرت سیدالشهداء علیه‌السلام داده شده، ابعادی بسیار فراتر از یک مستحبِ متعارف دارد. اگرچه در فقه ظاهری، زیارت امام حسین (ع) در زمره‌ی مستحبات جای می‌گیرد، اما با نگاهی ژرف‌تر به اندیشه دینی، درمی‌یابیم که رفتن به زیارت امام حسین، عزاداری و اشک ریختن برای او، به نوعی ادای مودت نسبت به تمام معصومین و شخص پیامبر اکرم صلوات‌الله علیه است. کربلا و عاشورا نقطه‌پیوستگی و عصاره تمام مجاهدت‌های انبیاء و اولیاست. وقتی زائر به آستان امام حسین (ع) روی می‌آورد و برای او اشک می‌ریزد، در واقع دارد تمام مودتِ متراکم‌شده نسبت به امیرالمؤمنین (ع)، حضرت فاطمه زهرا (س)، امام حسن مجتبی (ع) و پیامبر خاتم را یک‌جا تجسّم می‌بخشد. زیارت امام حسین، میان‌برِ رسیدن به قله ادای «مودت واجبه» است؛ چرا که در کربلا، مظلومیت و حقانیت تمام تاریخ اسلام به تصویر کشیده شده است.
اما مودت ذی‌القربی صرفاً به معنای یک ابراز احساسات زودگذر یا یک پیاده‌روی سالانه نیست؛ مودت مفهومی مسئولیت‌آفرین، جنبش‌ساز و تعهدآور است. مودت ذی‌القربی یعنی **از خون حسین نگذشتن**. یعنی تن ندادن به فراموشی تاریخی و اجازه ندادن به جریان‌های سلطه برای سانسور و تحریف بزرگ‌ترین حماسه معنوی بشر. مودت یعنی **راه حسین را زنده نگه داشتن**؛ راهی که بر پایه عزت، نفی ظالم، دستگیری از مظلوم و ایستادگی در برابر جهالت جدید بنا شده است. اجر رسالت پیامبر در عصر ما، فراتر از گریستن بر مظلومیت گذشته، به معنای **منتقم خون اباعبدالله بودن** است. منتقم بودن یعنی حساس بودن در برابر ظلم‌های جاری، یعنی انزجار از زیاده‌خواهی ستمگران زمانه، و یعنی تلاش برای بسترسازی جامعه‌ای دادگستر که آرزوی دیرینه همه پیامبران بوده است.
راهپیمایی اربعین، مشق همین انتقام و آماده‌سازی برای آن فردای موعود است. آنجا که میلیون‌ها انسان لبیک‌گویان فاصله‌ها را در می‌نوردند، در حقیقت دارند عهد مودت خود را با ذی‌القربی تازه می‌کنند. آنان ثابت می‌کنند که اگر در کربلای سال ۶۱ هجری نبودند تا یاری‌گر فرزند رسول‌ خدا باشند، امروز با تمام وجود و با ادای این مودت واجبه، پا در رکاب راه او ایستاده‌اند. زیارت اربعین تجلی‌گاه پیوند ایمان و عمل، عاطفه و حماسه، و گذشته و آینده است؛ آیینی که در آن، اجر رسالت پیامبر اسلام پس از قرن‌ها، نه در کتاب‌ها و طومارها، بلکه در پهنه‌ای به وسعت جغرافیای عشق و بر سنگ‌فرش راه‌های کربلا به زیباترین شکل ممکن پرداخت می‌شود.