رئیس‌جمهور در حکمی سرلشکر محسن رضایی را به سمت دبیر شورای عالی امنیت ملی منصوب و از تلاش‌های خالصانه محمدباقر ذوالقدر در دوره تصدی این مسئولیت خطیر قدردانی کرد. این جابه‌جایی راهبردی در مرداد ۱۴۰۵، نشان‌دهنده ورود شورای عالی امنیت ملی به دوره‌ای تازه از سیاست‌گذاری‌های کلان است؛ دوره‌ای که نیازمند تلفیق تجربه میدانی در شرایط بحرانی، شناخت عمیق از تهدیدات چندلایه و نگاه بلندمدت استراتژیک است.
ریشه‌ها و سال‌های مبارزه
محسن رضایی میرقائد که در ابتدا با نام «سبزوار» شناخته می‌شد، در دهم شهریور ۱۳۳۳ در خانواده‌ای مذهبی از عشایر بختیاری در حوالی مسجدسلیمان به دنیا آمد. او پس از پایان تحصیلات ابتدایی و بخشی از مقطع متوسطه، راهی هنرستان صنعتی شرکت ملی نفت در اهواز شد و از همان دوران نوجوانی پا به عرصه مبارزات سیاسی علیه حکومت پهلوی گذاشت. رضایی در سال ۱۳۵۳ برای تحصیل در رشته مهندسی مکانیک وارد دانشگاه علم و صنعت تهران شد، اما فشارهای امنیتی ساواک و شدت گرفتن مبارزات، او را به زندگی مخفیانه و توقف تحصیل کشاند. او در این سال‌ها با پیوستن به گروه چریکی «منصورون»، شبکه‌ای گسترده از مبارزان را در چندین استان کشور سازماندهی کرد و در همین دوره نام «محسن» را برای فعالیت‌های خود برگزید.
فرماندهی در سال‌های بحران
با پیروزی انقلاب اسلامی، توانمندی‌های سازمانی و اطلاعاتی او مورد توجه قرار گرفت. در شهریور ۱۳۶۰ و در حساس‌ترین ماه‌های جنگ تحمیلی، محسن رضایی در سن بیست و هفت سالگی با حکم بنیان‌گذار جمهوری اسلامی به فرماندهی کل سپاه پاسداران منصوب شد. او در دوران طولانی فرماندهی خود، سازمان رزم سپاه را از یک نیروی محدود به ساختاری منسجم ارتقا داد که بعدها پایه نیروهای پنج‌گانه سپاه را شکل داد. تأسیس مراکز مهم علمی و راهبردی همچون دانشگاه امام حسین، دانشگاه علوم پزشکی بقیةالله و دانشکده فرماندهی و ستاد (دافوس) از جمله گام‌های مدیریتی او در آن دوران به شمار می‌رود. رضایی پس از پایان جنگ، با راه‌اندازی قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء، ظرفیت‌های مهندسی نیروهای مسلح را به سمت بازسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده کشور هدایت کرد.
ورود به عرصه اقتصاد و سیاست‌گذاری
در شهریور ۱۳۷۶، محسن رضایی پس از شانزده سال فرماندهی، از تمامی مناصب نظامی استعفا داد و با حکم رهبر جمهوری اسلامی به دبیری مجمع تشخیص مصلحت نظام و ریاست کمیسیون اقتصاد کلان این مجمع منصوب گردید. او که تحصیلات مهندسی خود را در جوانی رها کرده بود، مسیر آکادمیک خود را در رشته اقتصاد از سر گرفت و موفق به اخذ مدرک دکتری اقتصاد از دانشگاه تهران شد. تمرکز او در مجمع تشخیص مصلحت، بر تدوین سیاست‌های کلان متمرکز بود و ایفای نقشی پررنگ در معماری سند چشم‌انداز بیست‌ساله ایران و اصلاح قوانین سرمایه‌گذاری خارجی را در کارنامه خود ثبت کرد. علاوه بر این، او مسئولیت دبیری شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا را نیز بر عهده داشته است تا در شرایط سخت تحریمی، هماهنگی‌های لازم میان دستگاه‌های مختلف را پیش ببرد.
سکاندار جدید امنیت ملی
اکنون و پس از دهه‌ها حضور مستمر در کانون تصمیم‌سازی‌های امنیتی، نظامی، اقتصادی و سیاسی، محسن رضایی سکان هدایت دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی را در دست گرفته است. این انتصاب، بازتابی از نیاز ساختار مدیریتی کشور به شخصیتی است که بتواند پیچیدگی‌های ژئوپلیتیک منطقه‌ای را با الزامات اقتصاد سیاسی پیوند زده و با بهره‌گیری از تجربه سال‌ها مقاومت و سیاست‌گذاری، رویکردی جامع‌نگر برای مدیریت هماهنگ دستگاه‌های مختلف و تأمین منافع ملی ارائه دهد.